PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO
PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJECT SUPPORTED BY GRANT FROM SWITZERLAND THROUGH
THE SWISS CONTRIBUTION TO THE ENLARGED EUROPEAN UNION
Do druku

Prawo administracyjne

Nabycie obywatelstwa polskiego


2009-12-24

Zagadnienie będące przedmiotem niniejszego artykułu stanowi materię doniosłą, uregulowaną przede wszystkim w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis art. 34 ust 1 Ustawy Zasadniczej stanowi, że obywatelstwo polskie nabywa się przez urodzenie z rodziców, będących obywatelami polskimi. Inne przypadki nabycia obywatelstwa polskiego określa ustawa.


Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim [tekst jednolity z dnia 3 kwietnia 2000 r. (Dz.U. Nr 28, poz. 353 ze zmianami)], uregulował zagadnienia obywatelstwa polskiego, m.in. jego nabywania oraz utraty. Z faktu posiadania obywatelstwa, wynikają dla obywatela określone skutki prawne, wskazane w prawie wewnętrznym państwa polskiego. O obywatelstwie decyduje prawo wewnętrzne danego państwa. Prawo nakłada na obywatela pewne prawa i obowiązki, które wynikają lub łączą się z charakterystyczną podstawą – posiadaniem statusu obywatela Polski. 


Zgodnie z art. 2 powołanej wyżej ustawy o obywatelstwie polskim, obywatel polski, w myśl prawa polskiego, nie może być równocześnie uznawany za obywatela innego państwa. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że zawarcie związku małżeńskiego przez obywatela polskiego z osobą, nie będącą obywatelem polskim, nie powoduje zmian w obywatelstwie małżonków. Także zmiana obywatelstwa jednego z małżonków, nie pociąga za sobą zmiany obywatelstwa drugiego małżonka.


Obywatelstwo polskie można nabyć w następujących przypadkach: urodzenie, gdy co najmniej jedno z rodziców jest obywatelem Polski, nadanie obywatelstwa, uznanie za obywatela polskiego, zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem Polski oraz odzyskanie obywatelstwa polskiego.

Urodzenie

Dziecko nabywa obywatelstwo polskie przez urodzenie, gdy:
- oboje rodzice są obywatelami polskimi albo
- jedno z rodziców jest obywatelem polskim, a drugie jest nieznane bądź nieokreślone jest jego obywatelstwo lub nie posiada żadnego obywatelstwa.

Dziecko urodzone lub znalezione w Polsce, nabywa obywatelstwo polskie, gdy oboje rodzice są nieznani bądź nieokreślone jest ich obywatelstwo lub nie posiadają żadnego obywatelstwa.

Dziecko rodziców, z których jedno jest obywatelem polskim, drugie zaś obywatelem innego państwa, nabywa przez urodzenie obywatelstwo polskie. Jednakże rodzice w zgodnym oświadczeniu, złożonym przed właściwym organem (konsulem lub wojewodą), w ciągu trzech miesięcy od dnia urodzenia się dziecka, mogą wybrać dla niego obywatelstwo państwa obcego, którego obywatelem jest jedno z rodziców, jeżeli według prawa tego państwa dziecko nabywa jego obywatelstwo.

W przypadku braku porozumienia między rodzicami, co do obywatelstwa ich dziecka, każde z nich może zwrócić się o rozstrzygnięcie do sądu. Termin na wykonanie tego prawa wynosi trzy miesiące od dnia urodzenia się dziecka.

Osoba małoletnia, która nabyła obywatelstwo obce, zgodnie z oświadczeniem rodziców albo na skutek orzeczenia sądu, o którym mowa wyżej, może po ukończeniu szesnastu lat, a przed upływem sześciu miesięcy od dnia osiągnięcia pełnoletniości złożyć odpowiednie oświadczenie przed właściwym organem (konsulem lub wojewodą) i organ ten wyda decyzję o przyjęciu oświadczenia w sprawie obywatelstwa.

Nadanie obywatelstwa

Cudzoziemiec może uzyskać obywatelstwo polskie w drodze nadania obywatelstwa przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Powinien w tym celu złożyć wniosek, przy jednoczesnym spełnieniu warunku zamieszkiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej 5 lat na podstawie zezwolenia na osiedlenie się, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich lub posiadając prawo stałego pobytu.


W przypadkach szczególnie uzasadnionych można, na wniosek cudzoziemca, nadać mu obywatelstwo, chociażby nie spełniał warunku 5 letniego okresu zamieszkiwania w Polsce, określonego wyżej. W tym szczególnym przypadku, ale nie tylko, nadanie obywatelstwa polskiego, może być uzależnione od złożenia dowodu utraty lub zwolnienia z obywatelstwa obcego.

Nadanie obywatelstwa polskiego obojgu rodzicom, rozciąga się na dzieci pozostające pod ich władzą rodzicielską. Natomiast jeśli nadanie następuje tylko jednemu z rodziców, rozciąga się na dzieci, jeżeli:
1)  pozostają wyłącznie pod jego władzą rodzicielską albo
2)  drugie z rodziców jest obywatelem polskim lub
3) drugie z rodziców wyraziło zgodę przed właściwym organem (konsulem lub wojewodą) na nabycie przez dziecko obywatelstwa polskiego.

Obywatelstwo polskie może być nadane także dzieciom, pozostającym pod opieką opiekuna prawnego. 
W tym przypadku konieczna jest zgoda opiekuna prawnego, wyrażona w odpowiednim oświadczeniu, złożonym przed właściwym organem, po uprzednim zadośćuczynieniu wymogom właściwego prawa obcego. Podkreślenia wymaga wreszcie, że nadanie lub rozciągnięcie obywatelstwa polskiego na dzieci, które ukończyły szesnaście lat, następuje jedynie za ich zgodą.

Uznanie za obywatela polskiego


Osoba o nieokreślonym obywatelstwie lub nieposiadająca żadnego obywatelstwa może być uznana za obywatela polskiego, jeżeli co najmniej 5 lat zamieszkuje w Polsce na podstawie zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich. Uznanie za obywatela polskiego, podobnie jak w przypadku cudzoziemców posiadających obywatelstwo innego państwa, następuje na wniosek osoby zainteresowanej.

Związek małżeński


Cudzoziemiec pozostający co najmniej 3 lata w związku małżeńskim, zawartym z osobą posiadającą obywatelstwo polskie, który zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na osiedlenie się, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich lub posiadając prawo stałego pobytu, może nabyć obywatelstwo polskie, jeżeli w odpowiednim terminie - 3 lata i 6 miesięcy od dnia zawarcia związku małżeńskiego z osobą posiadającą obywatelstwo polskie albo 6 miesięcy od dnia uzyskania przez cudzoziemca zezwolenia na osiedlenie się, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich lub nabycia prawa stałego pobytu - złoży odpowiednie oświadczenie przed właściwym organem i organ ten wyda decyzję o przyjęciu oświadczenia.

Odzyskanie obywatelstwa

Także osoba, która utraciła obywatelstwo polskie, przez nabycie obywatelstwa obcego, wskutek zawarcia małżeństwa z cudzoziemcem lub w związku z zawarciem takiego małżeństwa, może odzyskać obywatelstwo polskie. Powinna w tym celu, po ustaniu małżeństwa z cudzoziemcem lub jego unieważnieniu, złożyć odpowiednie oświadczenie przed właściwym organem i organ ten wyda decyzję o przyjęciu oświadczenia.


Na zakończenie przypomnieć watro, że organem który nadaje obywatelstwo polskie (poza przypadkami naturalnego nabycia; np. urodzenie dziecka, którego rodzice są obywatelami Polski) i wyraża zgodę na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego, jest Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.

Natomiast wnioski o nadanie obywatelstwa polskiego i o wyrażenie zgody na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego, wnosi się za pośrednictwem właściwego wojewody, a w przypadku osób zamieszkałych za granicą - za pośrednictwem konsula.

Słowniczek:
Miejsce zamieszkania - miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej.
Jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom, mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy.

Organ właściwy – Wnioski o nadanie obywatelstwa polskiego i o wyrażenie zgody na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego, osoby zamieszkałe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wnoszą za pośrednictwem właściwego wojewody, a osoby zamieszkałe za granicą - za pośrednictwem konsula.

Opiekun prawny – Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, opiekę ustanawia się dla małoletniego w wypadkach przewidzianych w tytule II niniejszego kodeksu. Opiekę ustanawia sąd opiekuńczy, skoro tylko poweźmie wiadomość, że zachodzą do tego prawne podstawy. Opiekę sprawuje opiekun prawny. Wspólne sprawowanie opieki nad dzieckiem sąd może powierzyć tylko małżonkom. 
 

Powrót


Bliżej ObywatelaBiuletynCiekawe artykułyGaleriaPokój prasowy

Newsletter

Zapisz się do naszego Newslettera

Sonda

Czy jest Pan/Pani zadowolony/a z udzielonej porady w Centrum?




Statystyka

Kraków
Liczba osób:1090
Liczba porad i informacji:2329

Brzesko
Liczba osób:301
Liczba porad i informacji:620

Bochnia
Liczba osób:331
Liczba porad i informacji:732

Oświęcim
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

Maków
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

www.programszwajcarski.gov.pl
www.swiss-contribution.admin.ch/poland/

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego