PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO
PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJECT SUPPORTED BY GRANT FROM SWITZERLAND THROUGH
THE SWISS CONTRIBUTION TO THE ENLARGED EUROPEAN UNION
Do druku

Prawo administracyjne

Nowe usprawnienia dla niepełnosprawnych wyborców


2011-07-25

Kodeks wyborczy, choć jeszcze nie zaczął obowiązywać, został po raz kolejny znowelizowany. Tym razem celem wprowadzonych zmian było dostosowanie przepisów określających sposób organizacji wyborów do potrzeb osób niepełnosprawnych.

W uzasadnieniu do projektu podniesiono, że co prawda osobom niepełnosprawnym przysługują takie same wolności i prawa jak pozostałym obywatelom, jednak realna możliwość wykonywania przez takie osoby prawa wyborczego pozostawia wiele do życzenia. Obowiązujące przepisy zawierają regulacje mające za zadanie zlikwidowanie ewentualnych barier i niwelację ograniczeń, jednak przyjęte rozwiązania są zdaniem projektodawców niejednolite i niespójne.

Do przepisów kodeksu wyborczego dodana została definicja wyborcy niepełnosprawnego. Pod pojęciem tym należy rozumieć wyborcę o ograniczonej sprawności fizycznej, psychicznej, umysłowej lub w zakresie zmysłów, która utrudnia wzięcie udziału w wyborach.

Nowelizacja wprowadza między innymi dwa dodatkowe rozdziały: „Przekazywanie informacji o wyborach wyborcom niepełnosprawnym” oraz „Głosowanie korespondencyjne przez wyborców niepełnosprawnych”.

Zgodnie z przepisami dodanymi nowelizacją wyborca niepełnosprawny może żądać przekazania mu informacji dotyczących:
•    właściwego dla niego okręgu wyborczego i obwodu głosowania;
•    znajdujących się najbliżej jego miejsca zamieszkania lokali wyborczych dostosowanych do potrzeb wyborców niepełnosprawnych;
•    warunków dopisania go do spisu wyborców w wybranym przez siebie obwodzie głosowania; wyborca niepełnosprawny ma bowiem prawo złożyć najpóźniej na 14 dni przed dniem wyborów wniosek do urzędu gminy w sprawie dopisania go do spisu wyborców w wybranym przez siebie na obszarze gminy właściwej ze względu na miejsce jego zamieszkania obwodzie głosowania, w którym znajduje się lokal dostosowany do jego niepełnosprawności;
•    terminu wyborów oraz godzin, w których można będzie oddać swój głos;
•    komitetów wyborczych, zarejestrowanych kandydatach oraz listach kandydatów;
•    warunkach oraz formach głosowania.

Warunkiem koniecznym do osobistego otrzymania powyższych informacji jest złożenie w urzędzie gminy przez osobę niepełnosprawną stosownego wniosku. Poza informacją telefoniczną niepełnosprawny może domagać się przesłania mu powyższych informacji w formie elektronicznej bądź w formie drukowanych materiałów informacyjnych.

Państwowa Komisja Wyborcza zobowiązana została do umieszczania na prowadzonym przez siebie internetowym portalu informacyjnym informacji o uprawnieniach przysługujących osobom niepełnosprawnym na podstawie kodeksu wyborczego. Sposób zamieszczania tych informacji musi uwzględniać różne rodzaje niepełnosprawności.  Dodatkowo PKW musi mieć przygotowane wskazane powyżej materiały informacyjne w alfabecie Braille’a, aby w przypadku wystąpienia przez niepełnosprawnego z odpowiednim żądaniem móc je przekazać zainteresowanemu.

Obwieszczenia wyborcze muszą być umieszczane w taki sposób, aby osoba niepełnosprawna o ograniczonej sprawności ruchowej miała do nich swobodny dostęp, przy czym niepełnosprawny wyborca może poprosić członka komisji wyborczej o ustne przekazanie treści takiego obwieszczenia (dotyczy to informacji o komitetach wyborczych biorących udział w wyborach, zarejestrowanych kandydatach oraz listach kandydatów).

W przypadku wyborców niepełnosprawnych w stopniu znacznym i umiarkowanym dodane nowelizacją przepisy dopuszczają również możliwość głosowania korespondencyjnego.

Chcąc skorzystać z takiej możliwości, niepełnosprawny wyborca musi nie później niż na 21 dni przed terminem wyborów zgłosić swój zamiar wójtowi. Może to uczynić ustnie, pisemnie, telefaksem lub w formie elektronicznej. Przepisy określają szczegółowo, jakie dane należy podać, dokonując zgłoszenia; zbyt późne złożenie zgłoszenia lub jego niekompletność (po uprzednim wezwaniu do uzupełnienia jego braków) spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania (taki sam skutek wywoła zgłoszenie złożone przez niepełnosprawnego, który wystąpił z wnioskiem o sporządzenie aktu pełnomocnictwa do głosowania). Jeżeli niepełnosprawność wyborcy wymaga od niego posługiwania się alfabetem Braille’a, wraz z pakietem wyborczym może on otrzymać nakładki do głosowania sporządzone właśnie w tym alfabecie. Co istotne, nakładki nie stanowią obligatoryjnej części pakietu, co oznacza, że do ich otrzymania niezbędne jest złożenie wraz ze zgłoszeniem stosownego żądania.

W przypadku wyborów prezydenckich czy też na wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, gdy wyniki głosowania mogą zrodzić konieczność przeprowadzenia drugiej tury wyborów, zgłoszenie głosowania korespondencyjnego dotyczy obu etapów.

Podobnie jest w przypadku, gdy w tym samym dniu odbywają się więcej niż jedne wybory  zgłoszenie głosowania korespondencyjnego dotyczy wszystkich przeprowadzanych w danym dniu wyborów.

Jeżeli zgłoszenie zostanie prawidłowo przeprowadzone, najpóźniej na 7 dni przed wyborami wyborca otrzymuje z urzędu gminy pakiet wyborczy. Może go otrzymać bądź od upoważnionego pracownika urzędu bądź  za pośrednictwem poczty  przesyłką poleconą, zawsze jednak wyłącznie do rąk własnych. Jeżeli zdarzy się, że osoby oczekującej na pakiet nie będzie w domu, w skrzynce lub w drzwiach zostawione zostanie dla niej zawiadomienie, a pracownik urzędu lub listonosz wróci z przesyłką w ciągu 3 dni.

Wraz z kartą do głosowania, instrukcją, oświadczeniem o osobistym i tajnym oddaniu głosu (oraz ewentualnie nakładkami na karty) niepełnosprawny wyborca otrzymuje dwie koperty: zwrotną (z adresem komisji wyborczej, do której odsyłana będzie karta) oraz na kartę do głosowania. Obie koperty są bowiem odpowiednio podpisane.

Po wypełnieniu kartę do głosowania należy umieścić w kopercie na kartę do głosowania; kopertę trzeba zakleić i włożyć wraz z oświadczeniem do koperty zwrotnej, a następnie przesłać do właściwej obwodowej komisji wyborczej. Istnieje również możliwość osobistego doręczenia koperty do obwodowej komisji wyborczej w obwodzie głosowania, w którym niepełnosprawny jest wpisany do spisu wyborców. Należy to jednak uczynić w godzinach głosowania.

Możliwości głosowania korespondencyjnego nie ma w obwodach do głosowania utworzonych:
•    w zakładzie opieki zdrowotnej, domu pomocy społecznej, zakładzie karnym i areszcie śledczym oraz w oddziale zewnętrznym takiego zakładu i aresztu;
•    w domu studenckim lub zespołach domów studenckich prowadzonych przez uczelnie lub inne podmioty na podstawie umów zawartych z uczelniami;
•    za granicą i na polskich statkach morskich.

Korespondencyjne głosowanie niemożliwe jest również w przypadku udzielenia przez niepełnosprawnego wyborcę pełnomocnictwa do głosowania.

Możliwość korzystania z nakładek na karty do głosowania sporządzonych w alfabecie Braille’a została przewidziana również dla niepełnosprawnych głosujących w obwodowych komisjach wyborczych. Zamiar głosowania przy użyciu nakładek niepełnosprawny wyborca musi jednak zgłosić w urzędzie gminy wcześniej  najpóźniej na 14 dni przed dniem wyborów. Zgłoszenia można dokonać ustnie, pisemnie, telefaksem lub drogą elektroniczną, podając właściwy obwód głosowania.


Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r.  Kodeks wyborczy  Dz. U. Nr 21, poz. 112 z późn. zm.

Powrót


Bliżej ObywatelaBiuletynCiekawe artykułyGaleriaPokój prasowy

Newsletter

Zapisz się do naszego Newslettera

Sonda

Czy uważasz inicjatywę, jaką jest możliwość skorzystania z bezpłatnego dostępu do porad prawnych i obywatelskich za istotną?




Statystyka

Kraków
Liczba osób:1090
Liczba porad i informacji:2329

Brzesko
Liczba osób:301
Liczba porad i informacji:620

Bochnia
Liczba osób:331
Liczba porad i informacji:732

Oświęcim
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

Maków
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

www.programszwajcarski.gov.pl
www.swiss-contribution.admin.ch/poland/

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego