PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO
PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJECT SUPPORTED BY GRANT FROM SWITZERLAND THROUGH
THE SWISS CONTRIBUTION TO THE ENLARGED EUROPEAN UNION
Do druku

Prawo administracyjne

Odpowiedzialność funkcjonariusza


2011-05-27

Funkcjonariusz publiczny  osoba działająca w charakterze organu administracji publicznej lub z jego upoważnienia albo jako członek kolegialnego organu administracji publicznej lub osoba wykonująca w urzędzie organu administracji publicznej pracę w ramach stosunku pracy, stosunku służbowego lub umowy cywilnoprawnej, biorąca udział w prowadzeniu sprawy rozstrzyganej w drodze decyzji lub postanowienia przez taki organ  ponosi odpowiedzialność majątkową wobec Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub innych podmiotów ponoszących odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej, za działania lub zaniechania prowadzące do rażącego naruszenia prawa lub za wykonywanie władzy publicznej bez podstawy prawnej.

Żeby funkcjonariusz mógł ponieść odpowiedzialność majątkową, muszą być kumulatywnie spełnione trzy przesłanki:
•    podmiot odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną przez tego funkcjonariusza przy wykonywaniu władzy publicznej z rażącym naruszeniem prawa lub bez podstawy prawnej (czyli Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego, czy też inna osoba prawna wykonująca władzę publiczną z mocy prawa) musi wypłacić z tego tytułu poszkodowanemu odszkodowanie na mocy prawomocnego orzeczenia sądu lub ugody,
•    działanie lub zaniechanie funkcjonariusza publicznego musi być zawinione,
•    rażące naruszenie prawa lub działanie bez podstawy prawnej musi zostać stwierdzone w:
    wydanej w związku z powyższym na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego lub ordynacji podatkowej ostatecznej decyzji stwierdzającej nieważność decyzji lub postanowienia,
    akcie organu wydanym w trybie autokontroli, uwzględniającym wniesioną do sądu administracyjnego skargę na jego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania,
    prawomocnym wyroku sądu administracyjnego, wydanym w związku ze skargą na decyzję lub postanowienie wydane na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego lub ordynacji podatkowej, stwierdzającym nieważność tej decyzji lub postanowienia w całości lub w części,
    postanowieniu organu administracyjnego wyższego stopnia uznającym zażalenie na niezałatwienie przez organ administracji publicznej niższego stopnia sprawy w terminie,
    postanowieniu organu podatkowego wyższego stopnia lub ministra właściwego do spraw finansów publicznych, uznającym ponaglenie, wydane w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie, za uzasadnione,
    prawomocnym wyroku sądu administracyjnego uwzględniającym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej, jak również uwzględniającym skargę na niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, a także skargę na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności  jeżeli z uwagi na charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego sąd orzeka o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku,
    prawomocnym wyroku sądu uwzględniającym odwołanie wniesione w związku z niewydaniem decyzji przez organ rentowy,
    prawomocnym wyroku sądu ochrony konkurencji i konsumentów uwzględniającym odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów,
    ostatecznej decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydanej w trybie autokontroli, uznającej wniesione od decyzji odwołanie za słuszne.

Wysokość odszkodowania, jakie funkcjonariusz będzie musiał uiścić z własnej kieszeni na rzecz podmiotu odpowiedzialnego, powinno odpowiadać wysokości odszkodowania wypłaconego przez ten podmiot poszkodowanemu w związku z wykonywaniem przez funkcjonariusza władzy publicznej z rażącym naruszeniem prawa lub bez podstawy prawnej. Co do zasady odszkodowanie należne od funkcjonariusza, nie powinno przekroczyć kwoty dwunastokrotności miesięcznego wynagrodzenia (uposażenia) przysługującego takiemu funkcjonariuszowi. Jeżeli jednak funkcjonariuszowi można przypisać winę umyślną, wówczas odpowiada on do wysokości odszkodowania wypłaconego przez podmiot odpowiedzialny.

Jeżeli za szkodę odpowiedzialnych jest kilka osób, każda z nich ponosi odpowiedzialność stosownie do przyczynienia się do rażącego naruszenia prawa i stopnia winy, a gdy tych okoliczności nie da się ustalić – wszystkie takie osoby opowiadają w częściach równych. Również i w tym wypadku odpowiedzialność poszczególnych funkcjonariuszy powinna być ograniczona do wysokości dwunastokrotności miesięcznego wynagrodzenia każdego z nich. Jeżeli jednak można im przypisać winę umyślną, wówczas ich odpowiedzialność jest solidarna  w częściach równych.

Wynagrodzenie funkcjonariusza ustala się, co do zasady, na dzień działania lub na koniec okresu zaniechania, które spowodowało rażące naruszenie prawa. Jeżeli wynagrodzenie ustalane w taki sposób daje kwoty w różnej wysokości, przyjąć należy wysokość najwyższą. Jeśli ustalenie wysokości wynagrodzenia w powyższy sposób nie jest możliwe, przyjmuje się kwotę na dzień stwierdzenia przez jeden z wymienionych powyżej aktów rażącego naruszenia prawa. W przypadku gdy w tym dniu osobie odpowiedzialnej nie przysługuje już wynagrodzenie jako funkcjonariuszowi publicznemu, wynagrodzenie określa się na ostatni dzień, w którym jej ono przysługiwało.

Co istotne odpowiedzialność funkcjonariusza publicznego na zasadach określonych w ustawie wyłącza przewidzianą w przepisach odrębnych odpowiedzialność majątkową funkcjonariusza publicznego wobec podmiotu odpowiedzialnego za szkodę wyrządzoną tym samym działaniem lub zaniechaniem.

Obowiązek stwierdzenia, czy istnieją podstawy do pociągnięcia funkcjonariusza publicznego do odpowiedzialności majątkowej, należy do prokuratora, który działa na wniosek kierownika podmiotu odpowiedzialnego bądź jednostki organizacyjnej podmiotu odpowiedzialnego. Jeżeli kierownik podmiotu odpowiedzialnego bądź jednostki organizacyjnej podmiotu odpowiedzialnego nie dopełni tego obowiązku zostanie ukarany grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat trzech, chyba że działał nieumyślnie (wówczas przepisy przewidują grzywnę lub karę ograniczenia wolności).

Nowe przepisy znajdują zastosowanie do działań i zaniechań funkcjonariuszy publicznych, które nastąpiły po dniu 16 maja 2011 r.

Podstawy prawne:
1.    Ustawa z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszeni prawa  Dz. U. Nr 34, poz. 173 z późn. zm.
2.    Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r.  Kodeks cywilny  Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.
3.    Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego – Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.
4.    Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r.  Kodeks pracy  tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.
5.    Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa  tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.
6.    Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi  Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.

Powrót


Bliżej ObywatelaBiuletynCiekawe artykułyGaleriaPokój prasowy

Newsletter

Zapisz się do naszego Newslettera

Sonda

Czy jest Pan/Pani zadowolony/a z udzielonej porady w Centrum?




Statystyka

Kraków
Liczba osób:1090
Liczba porad i informacji:2329

Brzesko
Liczba osób:301
Liczba porad i informacji:620

Bochnia
Liczba osób:331
Liczba porad i informacji:732

Oświęcim
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

Maków
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

www.programszwajcarski.gov.pl
www.swiss-contribution.admin.ch/poland/

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego