PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO
PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJECT SUPPORTED BY GRANT FROM SWITZERLAND THROUGH
THE SWISS CONTRIBUTION TO THE ENLARGED EUROPEAN UNION
Do druku

Prawo cywilne

Kiedy trzeba skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika?


2012-09-27

W przypadku konieczności uczestniczenia w postępowaniu toczącym się przed sądem cywilnym co do zasady nie musimy powoływać profesjonalnego pełnomocnika. Po pierwsze jest tak dlatego, że  poza nielicznymi wyjątkami, gdy występuje tzw. przymus adwokacko-radcowski  możemy działać samodzielnie. Po drugie, często mogą nas zastępować osoby niebędące adwokatami czy radcami prawnymi.


Z przymusem adwokacko-radcowskim mamy do czynienia wyłącznie w przypadku postępowań, które należą do właściwości Sądu Najwyższego. Zatem o pomoc do adwokata czy radcy będziemy musieli się zwrócić w sytuacji, gdy będziemy chcieli wnieść:
• skargę kasacyjną od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w danej sprawie,
• skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia,
• zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną,
• zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej lub pierwszej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia,
• zażalenie do Sądu Najwyższego w przypadku uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania,
• zażalenie do Sądu Najwyższego na inne niż wskazane powyżej postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, jeżeli w danej sprawie przysługuje skarga kasacyjna i nie są to postanowienia wydawane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji,
• do Sądu Najwyższego skargę o wznowienie postępowania,
• skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, o ile dotyczy to sprawy cywilnej, a przewlekłość nastąpiła w sądzie apelacyjnym lub w Sądzie Najwyższym.

Pomoc adwokata lub radcy prawnego potrzebna będzie również przy czynnościach procesowych podejmowanych co prawda przed sądami niższych instancji, ale związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym. Dotyczy to takich czynności jak wniesienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia jednego ze wskazanych powyżej środków zaskarżenia, uzupełnienie braków skargi kasacyjnej czy wniesienie wniosku o wyznaczenie sądu właściwego miejscowo (jeżeli na podstawie okoliczności sprawy nie da się takiego ustalić, stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego).

Adwokaci i radcowie prawni mogą być pełnomocnikami stron co do zasady w każdej sprawie. Przepisy wskazują jednak, że w niektórych rodzajach spraw (jeżeli nie został zastrzeżony przymus adwokacko-radcowski) pełnomocnikami mogą być także inne osoby, które nie muszą posiadać odpowiedniego wykształcenia prawniczego.

Zgodnie z przepisami pełnomocnikiem może być na przykład:
• rzecznik patentowy w sprawach własności przemysłowej,
• osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony  dotyczy to jedynie spraw, które wchodzą w zakres tego zarządu  (jeżeli zarządca zarządza tylko częścią majątku mocodawcy lub tylko niektórymi interesami, uprawnienie do występowania w charakterze pełnomocnika jest ograniczone tylko do tej części); zarząd musi mieć przy tym charakter trwały i nie może być ograniczony do zastępstwa mocodawcy przed sądem w jego sprawach; tytułem przykładu można wskazać administratora budynków mieszkalnych ustanowionego przez właścicieli,
• osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia  zlecenie nie może być ograniczone tylko do wykonywania zastępstwa procesowego zleceniodawcy, musi mieć charakter trwały, tzn. długoterminowy lub nieograniczony w czasie,
• współuczestnik sporu  ale tylko w obrębie tej samej strony procesu; pełnomocnikiem może być współuczestnik materialny, formalny, jednolity oraz konieczny,
• rodzice, małżonek (ale już nie były małżonek), rodzeństwo (zarówno naturalne, jak i przyrodnie) lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia  jest to dopuszczalne wyłącznie wówczas, gdy pełnomocnika potrzebuje osoba fizyczna,
• pracownik jednostki albo organu nadrzędnego osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej,
• prokurent jako pełnomocnik przedsiębiorcy umocowany do dokonywania czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa,
• przedstawiciel właściwego w sprawach z zakresu pomocy społecznej organu jednostki samorządu terytorialnego oraz organizacji społecznej, mającej na celu udzielanie pomocy rodzinie, a sprawa dotyczy ustalenia lub zaprzeczenia pochodzenia dziecka albo roszczenia alimentacyjnego,
• przedstawiciel organizacji zrzeszającej rolników indywidualnych, której rolnik potrzebujący pełnomocnika jest członkiem, a sprawa związana jest z prowadzeniem gospodarstwa rolnego,
• przedstawiciel organizacji, do której zadań statutowych należy ochrona konsumentów, w sprawach związanych z ochroną praw konsumentów,
• przedstawiciel organizacji, do której zadań statutowych należą sprawy popierania własności przemysłowej i udzielania pomocy twórcom projektów wynalazczych, w sprawach związanych z ochroną własności przemysłowej, gdy osobą potrzebującą pełnomocnika jest twórca projektu wynalazczego,
• w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych  przedstawiciel związku zawodowego lub inspektor pracy albo pracownik zakładu pracy, jeżeli osobą potrzebującą pełnomocnika jest ubezpieczony lub pracownik (były pracownik) takiego zakładu pracy; w przypadku ubezpieczonego pełnomocnikiem może być także przedstawiciel zrzeszający emerytów i rencistów,
• pracownik Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, jeżeli osobą reprezentowaną ma być Prezes tego Urzędu, a postępowanie toczy się w sprawie z zakresu ochrony konkurencji,
• pracownik Urzędu Ochrony Regulacji Energetyki, jeżeli osobą reprezentowaną ma być Prezes tego Urzędu, a postępowanie toczy się w sprawie z zakresu regulacji energetyki,
• pracownik Urzędu Komunikacji Elektronicznej, jeżeli osobą reprezentowaną ma być Prezes tego Urzędu, a postępowanie toczy się w sprawie z zakresu regulacji telekomunikacji i poczty,
• pracownik Urzędu Transportu Kolejowego, jeżeli osobą reprezentowaną ma być Prezes tego Urzędu, a postępowanie toczy się w sprawie z zakresu regulacji transportu drogowego,
• każdy pracownik danego przedsiębiorstwa, któremu przysługuje bierne prawo wyborcze do organów samorządu załogi tego przedsiębiorstwa, jeżeli reprezentowana ma być rada pracownicza, a sprawa dotyczy przepisów o przedsiębiorstwach państwowych i o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego,
• pracownik danego przedsiębiorstwa, jeżeli osobą reprezentowaną ma być dyrektor takiego przedsiębiorstwa, a sprawa dotyczy przepisów o przedsiębiorstwach państwowych i o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego.

W każdym wypadku, w którym strona decyduje się na działanie przez pełnomocnika (czy to profesjonalnego, czy też nie), musi pamiętać o należytym umocowaniu go do działania. Do występowania przed sądem konieczne jest pełnomocnictwo procesowe, które może mieć bądź charakter ogólny, bądź szczególny (do prowadzenia konkretnej bądź poszczególnych spraw).

Nie ma też przeszkód, aby pełnomocnik był umocowany wyłącznie do dokonania tylko niektórych czynności procesowych (w takim wypadku konieczne jest wskazanie dla jakich czynności pełnomocnictwo jest udzielane)  nie jest to jednak wówczas pełnomocnictwo procesowe. Tytułem przykładu można wskazać pełnomocnictwo do odbioru należności zasądzonych na rzecz pracownika lub ubezpieczonego, do zastępowania strony na rozprawie w danym dniu, do przygotowania określonego pisma procesowego, do przeglądania akt sprawy, do złożenia oświadczenia o odmowie przyjęcia obowiązków wykonawcy testamentu.

Jeżeli w sprawie w charakterze pełnomocnika występuje osoba, która nim być nie może, skutkuje to brakiem należytego umocowania pełnomocnika i zawsze prowadzi do nieważności postępowania. Uchybienie to nie może być usunięte w drodze zatwierdzenia przez stronę czynności dokonanych przez tę osobę.

Podstawa prawna
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego – Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.

Powrót


Bliżej ObywatelaBiuletynCiekawe artykułyGaleriaPokój prasowy

Newsletter

Zapisz się do naszego Newslettera

Sonda

Czy uważasz inicjatywę, jaką jest możliwość skorzystania z bezpłatnego dostępu do porad prawnych i obywatelskich za istotną?




Statystyka

Kraków
Liczba osób:1090
Liczba porad i informacji:2329

Brzesko
Liczba osób:301
Liczba porad i informacji:620

Bochnia
Liczba osób:331
Liczba porad i informacji:732

Oświęcim
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

Maków
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

www.programszwajcarski.gov.pl
www.swiss-contribution.admin.ch/poland/

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego