PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO
PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJECT SUPPORTED BY GRANT FROM SWITZERLAND THROUGH
THE SWISS CONTRIBUTION TO THE ENLARGED EUROPEAN UNION
Do druku

Prawo cywilne

Wzorce umowne


2011-02-22

Zawierając umowę np. z operatorem sieci komórkowej bądź bankiem, otrzymujemy cały plik dokumentów. Oprócz samej umowy są to najczęściej różnego rodzaju regulaminy, które jej towarzyszą. Konsumenci poświęcają im zazwyczaj niewiele uwagi. Jakie mamy prawa, jeśli po powrocie do domu okaże się, że o ile z samej umowy jesteśmy zadowoleni, to już owe załączniki kształtują nasze prawa w sposób niekorzystny?

Tak zwane wzorce umowne to zestandaryzowane (a więc nadające się do wielokrotnego wykorzystania), oderwane od samej umowy zbiory postanowień przygotowane przez jedną ze stron stosunku prawnego w celu ukształtowania go zgodnie z jej zamysłem. Zazwyczaj wykorzystują je przedsiębiorcy, nie ma jednak przeszkód, aby posługiwały się nimi między sobą np. osoby fizyczne. W obrocie konsumenckim przybierają one postać różnego rodzaju regulaminów, wzorów umów, formularzy, instrukcji czy taryf.

Kodeks cywilny ustala szereg warunków, które muszą zostać spełnione, aby zastosowany wzorzec był wiążący. W przypadku umów zawieranych z udziałem konsumentów warunkiem o fundamentalnym znaczeniu jest doręczenie wzorca przed zawarciem umowy. Nie ma znaczenia okoliczność, czy rzeczywiście zapoznamy się z treścią wzorca, np. regulaminu świadczenia usług telefonii komórkowej – ich dostawca wykonuje swój obowiązek już z chwilą doręczenia nam regulaminu w taki sposób i w takim terminie, abyśmy realnie mieli możliwość zapoznania się z jego treścią. Jeśli zatem wkrótce okaże się, że jego postanowienia nie do końca nam odpowiadają, nie będziemy mogli powoływać się na fakt, że w rzeczywistości nie zapoznaliśmy się z regulaminem przed podpisaniem umowy.

W przypadku umów powszechnie zawieranych w drobnych, bieżących sprawach życia codziennego dla skuteczności wzorca wystarczające jest, aby konsument mógł z łatwością dowiedzieć się o jego treści. Z taką sytuacją będziemy mieli do czynienia np. wówczas, gdy regulamin dotyczący danej usługi będzie wywieszony w widocznym miejscu w siedzibie przedsiębiorcy. Należy przyjąć, że do drobnych czynności nigdy nie będą należały umowy zawierane z bankiem, ubezpieczycielem czy też przedsiębiorcą komunikacyjnym. W nauce prawa podkreśla się również, że z drobnymi czynnościami nie mamy do czynienia również wtedy, gdy co prawda wartość usługi wykonywanej przez przedsiębiorcę jest niewielka, jednak znacząca jest wartość przedmiotu, który konsument w celu wykonania usługi przekazuje przedsiębiorcy. Jeśli zatem oddajemy do warsztatu samochód w celu wykonania rutynowego przeglądu, nie mamy do czynienia z drobną czynnością życia codziennego. Podobnie należy ocenić np. oddanie do serwisu kosztownego sprzętu komputerowego w celu wymiany jednego z podzespołów.

Tak więc jeśli wzorzec został nam właściwie doręczony albo jeśli mieliśmy możliwość zapoznać się z nim przed zawarciem umowy(gdy umowa dotyczy drobnych, bieżących spraw życia codziennego), nie możemy jednostronnie uznać go za niewiążący. Jeśli natomiast wiążący nas wzorzec umowy okazuje się sprzeczny z samą umową (np. umowa przewiduje korzystniejszą dla nas stawkę za minutę połączenia niż wzorzec), strony są automatycznie związane samą umową – w zakresie, w jakim wzorzec jest z nią sprzeczny (a więc pozostałe postanowienia wzorca, niedotyczące stawki, będą w dalszym ciągu w mocy).

Co istotne, postanowienia niejednoznaczne należy tłumaczyć na korzyść konsumenta. Jeśli zatem, na gruncie naszego przykładu, postanowienia wzorca dotyczące stawki za minutę połączenia byłyby sformułowane w sposób zawikłany lub niekompletny, będziemy mieli prawo uznać je za niewiążące.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny  Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.

Powrót


Bliżej ObywatelaBiuletynCiekawe artykułyGaleriaPokój prasowy

Newsletter

Zapisz się do naszego Newslettera

Sonda

Czy uważasz inicjatywę, jaką jest możliwość skorzystania z bezpłatnego dostępu do porad prawnych i obywatelskich za istotną?




Statystyka

Kraków
Liczba osób:1090
Liczba porad i informacji:2329

Brzesko
Liczba osób:301
Liczba porad i informacji:620

Bochnia
Liczba osób:331
Liczba porad i informacji:732

Oświęcim
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

Maków
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

www.programszwajcarski.gov.pl
www.swiss-contribution.admin.ch/poland/

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego