PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO
PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJECT SUPPORTED BY GRANT FROM SWITZERLAND THROUGH
THE SWISS CONTRIBUTION TO THE ENLARGED EUROPEAN UNION
Do druku

Prawo cywilne

Zaliczka czy zadatek


2010-10-29

Codziennie dokonujemy różnego rodzaju transakcji. Często na poczet przyszłego zawarcia umowy, czy też wykonania zobowiązania (usługi), wypłacamy kontrahentowi pewną sumę pieniędzy. To, czy taką przedpłatę nazwiemy zaliczką, czy zadatkiem, ma podstawowe znaczenie dla późniejszych skutków, jakie może ona wywołać.
Z zadatkiem będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy strony wyraźnie zaznaczą, że  dokonana przez jedną z nich przedpłata ma właśnie taki charakter. W przeciwnym wypadku kwota taka stanowić będzie zaliczkę. Podobnie będzie w przypadku, gdy strony w umowie zastrzegą, że wypłacona suma pieniężna jest zaliczką na poczet wykonanej umowy.
Kwestie związane z zadatkiem, inaczej niż ma to miejsce w przypadku zaliczki, zostały uregulowane wprost w przepisach kodeksu cywilnego. Zadatek jest formą zabezpieczenia wykonania umowy i stanowi pewien rodzaj rekompensaty za jej niewykonanie. Jest dodatkowym elementem umowy i najczęściej jest wykorzystywany przy umowach sprzedaży oraz przy umowach o charakterze usługowym (umowie zlecenia czy umowie o dzieło). Zgodnie z przepisami strony mogą samodzielnie ustalić charakter  i konsekwencje związane z wpłatą zadatku. Jeżeli jednak tego nie uczynią, przyjmuje się, że w razie niewykonania umowy (zobowiązania, usługi) przez jedną ze stron druga z nich może bez wyznaczania dodatkowego terminu od umowy odstąpić i albo zachować zadatek, który otrzymała, albo, jeżeli sama go dała, żądać sumy dwukrotnie wyższej. W przypadku rozwiązania umowy przez jedną ze stron zadatek podlega zwrotowi; w tym wypadku nie ma obowiązku zapłaty sumy dwukrotnie wyższej. Podobnie jest w sytuacji, gdy niewykonanie umowy nastąpiło wskutek okoliczności, za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności, albo za które odpowiedzialność ponoszą obie strony.
Jeżeli umowa została wykonana, zadatek zostaje zaliczony na poczet świadczenia strony, która go dała. Jeżeli z uwagi na przedmiot umowy bądź charakter zobowiązania lub świadczonej usługi nie jest to możliwe, zadatek należy zwrócić.
Zaliczka jest w istocie częścią ceny; wypłacana jest na poczet przyszłych należności. Przepisy nie regulują wprost kwestii z nią związanych. Zgodnie z ogólną zasadą przyjętą dla umów wzajemnych (czyli takich, w których obie strony zobowiązują się w taki sposób, że świadczenie jednej z nich jest odpowiednikiem świadczenia drugiej) w sytuacji, gdy umowa nie dojdzie do skutku, strony są obowiązane do zwrócenia sobie wszystkiego co świadczyły. W przypadku odstąpienia od umowy nie ma więc możliwości zatrzymania zaliczki lub domagania się wypłaty jej podwójnej wysokości. Przepisy wskazują bowiem wyraźnie, że strona odstępująca od umowy obowiązana jest do zwrotu drugiej stronie wszystkiego, co otrzymała od niej na mocy umowy, oraz że może żądać zwrotu nie tylko tego co świadczyła, ale również naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania.
Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny – Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.

Powrót


Bliżej ObywatelaBiuletynCiekawe artykułyGaleriaPokój prasowy

Newsletter

Zapisz się do naszego Newslettera

Sonda

Czy jest Pan/Pani zadowolony/a z udzielonej porady w Centrum?




Statystyka

Kraków
Liczba osób:1090
Liczba porad i informacji:2329

Brzesko
Liczba osób:301
Liczba porad i informacji:620

Bochnia
Liczba osób:331
Liczba porad i informacji:732

Oświęcim
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

Maków
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

www.programszwajcarski.gov.pl
www.swiss-contribution.admin.ch/poland/

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego