PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO
PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJECT SUPPORTED BY GRANT FROM SWITZERLAND THROUGH
THE SWISS CONTRIBUTION TO THE ENLARGED EUROPEAN UNION
Do druku

Prawo cywilne

Zwrot kosztów składowych


2011-05-16


Zasadą jest, że strony toczące spór przed sądem muszą ponieść koszty związane z prowadzonym postępowaniem. Zazwyczaj przegrywający sprawę zwraca przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Istnieje też pewna kategoria spraw i podmiotów, w odniesieniu do których mamy do czynienia ze zwolnieniem od kosztów.

Roszczenie o zwrot kosztów procesu może być dochodzone tylko na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego, w toku postępowania, w którym powstało.

Koszty sądowe obejmują:
•    opłaty sądowe (opłata i opłata kancelaryjna) oraz podlegające zwrotowi wydatki sądowe;
•    koszty mediacji;
•    koszty związane z udziałem strony występującej osobiście lub reprezentowanej przez pełnomocnika niewykwalifikowanego, na które składają się poniesione przez nią koszty sądowe;
•    koszty przejazdów do sądu oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie;
•    koszty zastępstwa procesowego strony przez pełnomocnika wykwalifikowanego, na które składają się jego wynagrodzenie i poniesione wydatki.

Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu strona przegrywająca zobowiązana jest do zwrotu swemu przeciwnikowi poniesionych przez niego kosztów procesu. O tym, które koszty zostaną zwrócone, decyduje każdorazowo sąd, mając na względzie okoliczności danej sprawy oraz kierując się zasadą kosztów niezbędnych i celowych. Strona przegrywająca zobowiązana jest bowiem do zwrotu przeciwnikowi tylko tych poniesionych faktycznie kosztów, które były niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Decydując, które koszty powinny zostać zwrócone, sąd powinien ustalić, czy czynność wywołująca koszty była obiektywnie wymagana dla realizacji praw strony oraz czy i w jakiej wysokości poniesione koszty stanowiły konieczny wydatek.

Rozstrzygnięcie, która strona wygrała sprawę, często nie jest oczywiste. Wskazuje się, że w razie wątpliwości nie należy porównywać wyników postępowania w poszczególnych instancjach, ale porównać roszczenia dochodzone z ostatecznie uwzględnionymi. Tak więc przykładowo pozytywne rozpatrzenie apelacji powoda, który następnie przegrywa w pierwszej instancji - po uchyleniu pierwszego wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd odwoławczy – nie oznacza, iż powód wygrał sprawę.

Sąd nie będzie orzekał o zwrocie kosztów procesu, jeżeli strona, na rzecz której zwrot kosztów miałby nastąpić, nie poniosła żadnych kosztów lub nie zostały one zgłoszone przez jej pełnomocnika będącego adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym. Podobnie będzie w przypadku częściowego uwzględnienia roszczeń, jeżeli żadna ze stron nie poniosła kosztów, lub będąc reprezentowaną przez wykwalifikowanego pełnomocnika, nie zgłosiła kosztów do rozliczenia. Strony mogą również samodzielnie ustalić obowiązek zwrotu kosztów w ugodzie.
W przypadku częściowego uwzględnienia żądań koszty są wzajemnie znoszone lub stosunkowo rozdzielane. Sąd może jednak zobowiązać jedną ze stron do zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli żądanie strony przeciwnej nie zostało uwzględnione tylko w nieznacznym stopniu.

Jeżeli pozwany nie dał powodu do wytoczenia sprawy i uznał przy pierwszej czynności żądanie pozwu, pomimo przegrania sprawy (uwzględnienia powództwa) należy mu się zwrot kosztów.

Jeżeli strona lub interwenient postępują niesumiennie lub oczywiście niewłaściwie, tzn. na przykład uchylają się od wyjaśnień lub składają wyjaśnienia niezgodne z prawdą, zatają lub opóźniają powołanie dowodów, odmawiają bez powodu poddania się mediacji, na którą wcześniej wyrazili zgodę, sąd może obciążyć ich powstałymi z tego powodu kosztami. Wynik sprawy nie ma w tym wypadku znaczenia.  

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego – Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.

Powrót


Bliżej ObywatelaBiuletynCiekawe artykułyGaleriaPokój prasowy

Newsletter

Zapisz się do naszego Newslettera

Sonda

Czy uważasz inicjatywę, jaką jest możliwość skorzystania z bezpłatnego dostępu do porad prawnych i obywatelskich za istotną?




Statystyka

Kraków
Liczba osób:1090
Liczba porad i informacji:2329

Brzesko
Liczba osób:301
Liczba porad i informacji:620

Bochnia
Liczba osób:331
Liczba porad i informacji:732

Oświęcim
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

Maków
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

www.programszwajcarski.gov.pl
www.swiss-contribution.admin.ch/poland/

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego