PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO
PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJECT SUPPORTED BY GRANT FROM SWITZERLAND THROUGH
THE SWISS CONTRIBUTION TO THE ENLARGED EUROPEAN UNION
Do druku

Prawo finansowe

Odpowiedzialność notariusza płatnika podatku


2010-11-15

Zgodnie z przepisami ordynacji podatkowej płatnik, który nie wykonał obowiązku obliczenia i pobrania od podatnika podatku oraz wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu, odpowiada za uchybienie temu obowiązkowi całym swym majątkiem. Płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, na którą przepisy prawa podatkowego nakładają wskazany na wstępie obowiązek obliczenia, pobrania i wpłacenia podatku.
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych wskazuje, że płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego są notariusze. Odpowiedzialność majątkowa notariuszy za niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków płatnika stała się przedmiotem skargi do Trybunału Konstytucyjnego. W skardze podniesiono, że odpowiedzialność przewidziana przez przepisy ordynacji podatkowej jest nadmierną i nieproporcjonalną ingerencją w prawo własności notariusza. Sposób ukształtowania tej odpowiedzialności wymusza na notariuszach konieczność ubezpieczenia się od tej odpowiedzialności, co z kolei powoduje, że muszą oni ponosić koszty cudzych zobowiązań podatkowych.
Trybunał nie zgodził się z tą argumentacją, uznając, że co prawda wynikająca z art. 30 § 1, 3 i 4 ordynacji podatkowej odpowiedzialność stanowi ograniczenie prawa własności notariusza, jednak jest ono konstytucyjnie dopuszczalne.
W uzasadnieniu wyroku Trybunał wskazał między innymi, że odpowiedzialność majątkowa notariusza jako płatnika nie jest odpowiedzialnością za zobowiązania podatkowe ciążące na podatniku, ale za własne działania (zaniechania), do których zobowiązują notariusza przepisy. Zależy więc wyłącznie od zachowania się płatnika. W zakresie w jakim za uchybienie obowiązkowi podatkowemu winę ponosi sam podatnik, ordynacja podatkowa przewiduje wyłączenie odpowiedzialności płatnika (w art. 30 § 5 o.p.). Przyjmując takie rozwiązanie, ustawodawca uznał, że powierzenie funkcji płatnika profesjonalnym uczestnikom obrotu prawnego będzie najlepszą gwarancją rzetelności w rozliczaniu się podatników z należności podatkowych oraz zmobilizuje odpowiedzialne podmioty do należytej staranności przy wykonywaniu nałożonych przez przepisy zadań. Zdaniem Trybunału notariusz nie może się zasłaniać nieznajomością przepisów prawa. Jako profesjonalny uczestnik obrotu prawnego, posiadający odpowiednie przygotowanie i praktykę zawodową, powinien wykazać się wszechstronną znajomością prawa i opierać się nie tylko na samych przepisach, lecz także na poglądach wypracowanych przez orzecznictwo.
Podstawa prawna:
1.    Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa – tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.
2.    Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych – tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 101, poz. 649 z późn. zm.
3.    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 listopada 2010 r., SK 10/08

Powrót


Bliżej ObywatelaBiuletynCiekawe artykułyGaleriaPokój prasowy

Newsletter

Zapisz się do naszego Newslettera

Sonda

Czy jest Pan/Pani zadowolony/a z udzielonej porady w Centrum?




Statystyka

Kraków
Liczba osób:1090
Liczba porad i informacji:2329

Brzesko
Liczba osób:301
Liczba porad i informacji:620

Bochnia
Liczba osób:331
Liczba porad i informacji:732

Oświęcim
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

Maków
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

www.programszwajcarski.gov.pl
www.swiss-contribution.admin.ch/poland/

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego