PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO
PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJECT SUPPORTED BY GRANT FROM SWITZERLAND THROUGH
THE SWISS CONTRIBUTION TO THE ENLARGED EUROPEAN UNION
Do druku

Prawo finansowe

Opodatkowanie darowanego spadku


2010-10-15

Zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego, spadkobierca może zbyć zarówno spadek, jak i udział w spadku, w całości lub w części. Do zbycia nieodpłatnego może dojść poprzez zawarcie umowy darowizny pomiędzy spadkobiercą a osobą trzecią, np. bratem lub siostrą spadkodawcy, którzy nie mają prawa do zachowku. Warto w takiej sytuacji pamiętać, że przepisy umożliwiają uniknięcie konieczności opłacenia podatku od darowizny.
W pewnych sytuacjach nabycie odpłatne lub nieodpłatne spadku lub udziału w spadku będzie dla niektórych członków rodziny spadkodawcy jedynym sposobem uzyskania własności należących do niego dóbr. Tylko bowiem zstępnym (a więc np. dzieciom i wnukom), małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy przysługuje roszczenie o zachowek, jeżeli są trwale niezdolni do pracy albo jeżeli uprawniony zstępny jest małoletni. Umowa darowizny obejmująca całość lub część spadku bądź udziału spadkowego, zawarta pomiędzy spadkobiercą o osobą trzecią niepowołaną do dziedziczenia ani z mocy prawa, ani z testamentu, może stanowić surogat dziedziczenia.
Nabycie dóbr majątkowych w drodze darowizny co do zasady opodatkowane jest podatkiem od spadków i darowizn. W przypadku darowizny, której przedmiotem jest spadek, dokonywanej pomiędzy członkami rodziny spadkodawcy, art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn umożliwia obdarowanemu uniknięcie uszczuplenia darowizny o kwotę należną fiskusowi. Obowiązek podatkowy ciąży bowiem na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
Na mocy omawianego przepisu zwolnienie mogą uzyskać obdarowani: małżonek, zstępni, wstępni, pasierbowie, rodzeństwo, ojczym i macocha. Przepis art. 4a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy różnicuje sposób uzyskania zwolnienia w zależności od tego, czy przedmiotem darowizny jest własność rzeczy lub praw majątkowych, czy też środki pieniężne.
W przypadku nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych nabycie należy zgłosić właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego; obowiązek zgłoszenia odpada, jeżeli wartość majątku nabytego od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty wolnej od podatku (art. 4a ust. 4 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn). Natomiast jeśli przedmiotem nabycia tytułem darowizny są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych przekracza kwotę wolną od podatku od spadków i darowizn, dla zwolnienia konieczne jest analogiczne zgłoszenie oraz dodatkowo udokumentowanie otrzymania tych środków dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.
Co istotne, obowiązek podatkowy przy nabyciu w drodze darowizny powstaje z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania tej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia.
Podsumujmy zatem: nabycie w drodze darowizny rzeczy, praw majątkowych lub środków pieniężnych zgłaszamy w ciągu pół roku od złożenia oświadczenia przez darczyńcę lub wykonania darowizny. W przypadku środków pieniężnych przy zgłoszeniu mamy obowiązek udokumentować ich otrzymanie. W każdym przypadku zgłoszenie nie jest konieczne dla skorzystania ze zwolnienia, jeśli nie przekroczyliśmy kwoty wolnej od podatku, ze wskazanymi wyżej zastrzeżeniami.

Podstawa prawna:
1.    Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny – Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.
2.    Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn – tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768.

Powrót


Bliżej ObywatelaBiuletynCiekawe artykułyGaleriaPokój prasowy

Newsletter

Zapisz się do naszego Newslettera

Sonda

Czy uważasz inicjatywę, jaką jest możliwość skorzystania z bezpłatnego dostępu do porad prawnych i obywatelskich za istotną?




Statystyka

Kraków
Liczba osób:1090
Liczba porad i informacji:2329

Brzesko
Liczba osób:301
Liczba porad i informacji:620

Bochnia
Liczba osób:331
Liczba porad i informacji:732

Oświęcim
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

Maków
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

www.programszwajcarski.gov.pl
www.swiss-contribution.admin.ch/poland/

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego