PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO
PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJECT SUPPORTED BY GRANT FROM SWITZERLAND THROUGH
THE SWISS CONTRIBUTION TO THE ENLARGED EUROPEAN UNION
Do druku

Prawo finansowe

Podatek od spadków i darowizn – grupy podatkowe


2009-10-01

Podatek od spadków i darowizn stanowi jedno ze źródeł dochodów własnych gminy. Jest on jednym z nielicznych już podatków, w których zobowiązanie podatkowe powstaje z chwilą doręczenia decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania, która jest „wypadkową” następujących elementów:

  • podstawy opodatkowania
  • grupy podatkowej
  • stawki podatku
  • przysługujących ulg i zwolnień


W związku z tym niewątpliwy wpływ na decyzję ustalającą zobowiązanie ma grupa podatkowa, do której zaliczany jest nabywca. Ustawodawca wyodrębnił trzy grupy podatkowe. Zaliczenie do jednej z nich uzależnione jest od osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której następuje nabycie rzeczy i praw majątkowych.


Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:
 

1) do grupy I - małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;
2) do grupy II - zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;
3) do grupy III - innych nabywców.

Wyodrębnia się także tzw. specjalną grupę zwaną także grupą 0 do której zaliczamy osoby najbliższe a mianowicie małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę. Osoby te wchodzą wprawdzie w skład I grupy podatkowej jednak w stosunku do nich istnieje możliwość zastosowania całkowitego zwolnienia do podatku od spadków i darowizn. Zwolnienie takie przysługuje pod warunkiem, że osoby te w okresie sześciu miesięcy od dnia spełnienia świadczenia zgłoszą otrzymanie darowizny właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego. Zgłoszenie następujące na druku SD-Z2 i jest warunkiem koniecznym do zwolnienia obdarowanego. Przepisy nie przewidują konieczności zgłoszenia w przypadku gdy umowa darowizny jest zawierana w formie aktu notarialnego lub gdy wartość darowizny nie przekracza kwoty 9637 zł.
Wespół z grupami podatkowymi powiązana jest instytucja minimum podatkowego, czyli kwota wolna od podatku. Wysokość minimum podatkowego pozostaje w ścisłym związku z grupami podatkowymi. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 9 ustawy o podatku od spadków i darowizn opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej:
1) 9 637 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej;
2) 7 276 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej;
3) 4 902 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.
Niepodleganie podatkowi oznacza także inną preferencję, a mianowicie nabywca nie ma obowiązku złożenia zeznania podatkowego (zgłoszenia do opodatkowania).
Aby zapobiec omijania przepisów prawa podatkowego poprzez miarkowanie wartości przedmiotu ustawodawca wprowadził zasadę kumulacji polegającą na sumowaniu wartości majątku otrzymanego od (po) jednej osobie. Oznacza to obowiązek złożenia zeznania podatkowego w przypadku, gdy wartość nabytych rzeczy lub praw majątkowych nabytych od jednej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie przekroczy kwotę wolną od podatku.


Przykład: Jeżeli osoba A otrzyma darowiznę od osoby B, spadek po osobie C, i zapis ustanowiony w testamencie przez D - każdorazowo będzie ustalana odrębnie kwota wolna od opodatkowania, jest to bowiem nabycie od (po) trzech różnych osobach.
Jeżeli natomiast osoba A otrzyma od osoby B należącej do II grupy podatkowej: 1) w roku 2007 - darowiznę w kwocie 2500 zł, 2) w roku 2008 - darowiznę w kwocie 2500 zł, 3) w roku 2009 - darowiznę o wartości 5000 zł - to zgodnie z zasadą kumulacji, w 2009 r., osoba A powinna złożyć zeznanie, w którym wykaże wszystkie darowizny. Przy obliczaniu podatku od łącznej wartości 10 000 zł organ podatkowy odejmie kwotę 7276 zł, jako niepodlegającą opodatkowaniu.
 
W przypadku nabycia przez zasiedzenie stosuje się stałą stawkę wynoszącą 7%. Zasiedzenie jest bowiem nabyciem pierwotnym, do którego dochodzi wskutek upływu czasu. Nie jest to nabycie od kogoś lub po kimś. W konsekwencji przy ustalaniu podstawy opodatkowania nie określa się grupy podatkowej, z czym łączy się brak kwoty wolnej od podatku i niemożność zastosowania skali podatkowej.
 

UWAGA istnieje także 20% stawka sanacyjna stosowana w przypadku darowizny, do której należny podatek nie został zapłacony.
Karna stawka podatku dotyczy także najbliższej rodziny, jeżeli nie zgłosi ona darowizny w określonym terminie fiskusowi
Od darowizny, której podatnik nie zgłosił fiskusowi do opodatkowania, a na którą powołał się przed organem podatkowym, trzeba zapłacić 20% podatek.

 

Słowniczek:
Zstępny - oznacza każdego kolejnego potomka tej samej osoby: jej dziecko, wnuka, prawnuka, praprawnuka itd.
 

Wstępny - oznacza każdego przodka danej osoby: jej rodzica (ojca, matkę), dziadków (dziadka, babcię), pradziadków (pradziadka, prababcię), prapradziadków itd.
 

Przybrana rodzina – powstaje w wyniku powtórnego małżeństwa przez owdowiałego lub rozwiedzionego rodzica.

 

Pasierb -  przybrany syn
 

Ojczym - przybrany ojciec
 

Macocha - przybrana matka

 

Powrót


Bliżej ObywatelaBiuletynCiekawe artykułyGaleriaPokój prasowy

Newsletter

Zapisz się do naszego Newslettera

Sonda

Czy jest Pan/Pani zadowolony/a z udzielonej porady w Centrum?




Statystyka

Kraków
Liczba osób:1090
Liczba porad i informacji:2329

Brzesko
Liczba osób:301
Liczba porad i informacji:620

Bochnia
Liczba osób:331
Liczba porad i informacji:732

Oświęcim
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

Maków
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

www.programszwajcarski.gov.pl
www.swiss-contribution.admin.ch/poland/

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego