PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO
PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJECT SUPPORTED BY GRANT FROM SWITZERLAND THROUGH
THE SWISS CONTRIBUTION TO THE ENLARGED EUROPEAN UNION
Do druku

Prawo finansowe

Ulga prorodzinna


2009-09-01

Począwszy od rozliczeń rocznych za 2007 rok podatnicy spełniający ustawowo określone warunki posiadają prawo do pomniejszenia podatku dochodowego o określoną kwotę – ulga prorodzinna „ulga na dzieci.” Należy podkreślić, że niniejsza ulga stanowi jeden z niewielu przykładów prorodzinności polskiego systemu podatkowego. Ulga ta posiada powszechny charakter jednak korzystanie z niej ma miejsce wówczas, gdy spełnione zostaną ustawowo określone wymogi. Wydawać by się mogło, że stosowanie przepisów o tej uldze nie powinno nastręczać większych problemów. Głębsza ich analiza wskazuje jednak,  że przepisy w wielu miejscach są niedopracowane, co może powodować problemy w ich stosowaniu.

Stosowanie ulgi polega na odliczeniu w rozliczeniu rocznym składanym przez podatnika w ramach podatku dochodowego. W rozliczeniach za lata 2007 oraz 2008 istniała możliwość, aby w niektórych przypadkach czynność ta została dokonana przez płatnika - jeśli podatnik w terminie do 10 stycznia roku następującego po roku podatkowym, złoży oświadczenie o przysługiwaniu ulgi i zamiarze skorzystania z niej. Począwszy od rozliczeń      za rok 2009 ulgę będzie można rozliczyć tylko poprzez samodzielne złożenie zeznania  co oznacza iż ulga nie będzie mogła być uwzględniona w rozliczeniach składanych za pośrednictwem płatnika. Ponadto podatnik będzie musiał wskazać w zeznaniu rocznym numery PESEL dzieci, a jeśli nie ma tych numerów - imiona, nazwiska oraz daty urodzenia dzieci. Będzie on także zobligowany do przedstawienia na wezwanie odpowiednich organów skarbowych odpowiednich dowodów, w szczególności odpisu aktu urodzenia, zaświadczenia sądu rodzinnego o ustaleniu prawnego opiekuna dziecka, odpisu orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowy zawartej pomiędzy rodziną zastępczą a starostą; zaświadczenia o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.


Warunkiem koniecznym do skorzystania z ulgi jest rozliczanie się podatnika według zasad zawartych w art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – czyli progresywnej skali podatkowej (na zasadach ogólnych).  Wobec powyższego ulga nie może być odliczana od podatku w przypadku, gdy podatnicy osiągają dochody:

  • opodatkowane według jednolitej stawki 19% od dochodów z działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej,
  • dochody giełdowych i niektórych innych dochodów kapitałowych,
  • opodatkowane w formie ryczałtu ewidencjonowanego i karty podatkowej.
  • Jeśli natomiast obok tych dochodów osiągają dochody opodatkowane według skali podatkowej (na zasadach ogólnych), to wówczas pomniejszą ten podatek dochodowy (liczony według skali) o kwotę ulgi na dzieci.


Ulgę na dzieci odliczyć można tylko w ramach PIT-36 oraz PIT-37.

Przykłady:
TAK:
Ojciec dwójki małoletnich dzieci pracuje na etacie. Osiąga z tego tytułu dochody opodatkowane na zasadach ogólnych. Od podatku z tego tytułu może odliczyć ulgę na dzieci.
NIE:
Matka, która ma 10-letnią córkę, wynajmuje prywatnie kilka lokali w kamienicy. Nie osiąga innych dochodów. Dochody z wynajmu obejmuje opodatkowaniem na zasadach ogólnych. Od podatku z tego tytułu odliczy ulgę na dzieci. Zastanawia się, czy w 2008 r. nie rozliczać przychodów z wynajmu ryczałtem. Wówczas jednak nie będzie miała z czego odliczyć ulgi  na dzieci.
TAK:
Pan Z (ma 10-letniego syna) prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną liniową 19% stawką. Od podatku od dochodów z działalności nie odliczy ulgi na dzieci. Od nowego roku chce podjąć dodatkową pracę na pół etatu, jako konsultant w firmie znajomego. Od podatku od dochodów z pracy będzie mógł odliczyć ulgę na dziecko.

Należy zaznaczyć Ulga na dzieci pomniejsza podatek dochodowy, lecz dopiero po uprzednim pomniejszeniu go o potrąconą (zapłaconą) składkę na ubezpieczenie zdrowotne (w tej części, w jakiej składka podlega odliczeniu).

 

Osoby uprawnione do ulgi


Rodzice wychowujący dzieci mają możliwość, aby w określonych przypadkach korzystać  z ulgi. Podstawową przesłanką uprawniającą do skorzystania z ulgi jest wychowywanie własnych lub przysposobionych dzieci. Ponadto począwszy od roku 2009 ulga przysługuje osobie, która w roku podatkowym wykonywała władzę rodzicielską, pełniła funkcję opiekuna prawnego (pod warunkiem,  że dziecko z nią zamieszkiwało) lub sprawowała opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą w stosunku do dzieci.

Zgodnie z regulacją zawartą w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ulga przysługuje, jeżeli podatnik wychowuje dzieci:
a) małoletnie, (które nie skończyły 18 lat),
b) bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
c) do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b (19% podatek zryczałtowany od dochodów z m.in. odpłatnego zbycia papierów wartościowych oraz pochodnych instrumentów finansowych) w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek oraz stawki podatku, określonych w pierwszym przedziale skali podatkowej o której mowa w art. 27 ust. 1, (tj. kwoty 3 089 zł- 556,02zł/18%) z wyjątkiem renty rodzinnej.



Wysokość ulgi
 

Możliwość skorzystania z ulgi nie jest uzależniona od liczby posiadanych dzieci. Jednakże z ulgi będą mogli skorzystać jedynie podatnicy opodatkowani według skali podatkowej tj. na zasadach ogólnych. Nie będą mogli jednak skorzystać podatnicy, których dzieci uzyskają przychody opodatkowane podatkiem liniowym, zryczałtowanym podatkiem dochodowym lub podlegającym przepisom o podatku tonażowym. Ulga na dzieci w roku 2009 jest rozliczana proporcjonalnie do okresu, w którym dziecko było wychowywane. Jest to istotna zmiana do lat ubiegłych, w których czynnik okresu wychowywania dziecka w roku podatkowych nie odgrywał znaczenia. Należy podkreślić, iż nie było konieczne, aby dziecko małoletnie było wychowywane przez cały rok podatkowy jednak by ten stan występował w ciągu roku podatkowego. Zatem w rozliczeniach za lata 2007, 2008 występowanie tego stanu choćby jeden dzień czyniło zadość, aby ulga przysługiwała w pełnej wysokości.


W 2009 roku nie obowiązuje tak korzystna regulacja na co w szczególności należy zwrócić uwagę przy obliczaniu wysokości ulgi. Odliczeniu podlega kwota stanowiąca 1/6 kwoty zmniejszającej podatek określonej w pierwszym przedziale skali podatkowej za każdy miesiąc kalendarzowy, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję lub sprawował opiekę na zasadach określonych powyżej. Odliczenie nie przysługuje począwszy od miesiąca, w którym dziecko:  na podstawie orzeczenia sądu zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie ( w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych), wstąpiło w związek małżeński.


WAŻNE:  Jeśli któraś z powyższych sytuacji miała miejsce w trakcie miesiąca, to odliczenie za ten miesiąc przysługuje w kwocie stanowiącej 1/30 kwoty miesięcznej. Obliczoną kwotę rodzice, opiekunowie prawni lub rodzice zastępczy pozostający w związku małżeńskim będą mogli odliczyć od podatku jednego z nich lub od podatku obojga we wspólnie ustalonej proporcji.

W roku 2009 pełna ulga wynosi 1 112,04 zł na każde dziecko, za każdy pełny miesiąc wychowywania dziecka będzie można odliczyć 92,67 zł. Kwota przysługującej podatnikowi ulgi jest iloczynem określonej w przepisach kwoty oraz liczby wychowywanych przez podatnika dzieci. Nie jest możliwe aby podatnik odliczył więcej, niż wynosi kwota podatku po zmniejszeniu go o składkę na ubezpieczenie zdrowotne (w części podlegającej odliczeniu). Nieodliczona część tej ulgi przepada, kwota pozostała do odliczenia nie przechodzi bowiem na lata następne!

Analiza przepisów dotyczących ulgi na dziecko wskazuje na wiele problemów związanych z funkcjonowaniem tej ulgi. Zapewne niektóre z nich zostaną rozstrzygnięte w praktyce. Niewątpliwie w przypadku wątpliwości zapraszamy do skorzystania z porad w Centrum.



 

Powrót


Bliżej ObywatelaBiuletynCiekawe artykułyGaleriaPokój prasowy

Newsletter

Zapisz się do naszego Newslettera

Sonda

Czy uważasz inicjatywę, jaką jest możliwość skorzystania z bezpłatnego dostępu do porad prawnych i obywatelskich za istotną?




Statystyka

Kraków
Liczba osób:1090
Liczba porad i informacji:2329

Brzesko
Liczba osób:301
Liczba porad i informacji:620

Bochnia
Liczba osób:331
Liczba porad i informacji:732

Oświęcim
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

Maków
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

www.programszwajcarski.gov.pl
www.swiss-contribution.admin.ch/poland/

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego