PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO
PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJECT SUPPORTED BY GRANT FROM SWITZERLAND THROUGH
THE SWISS CONTRIBUTION TO THE ENLARGED EUROPEAN UNION
Do druku

Prawo pracy

Osoby niepełnosprawne a zasada równego traktowania w zatrudnieniu


2011-01-13

Osoby niepełnosprawne stanowią szczególną grupę społeczną. Szczególnego znaczenia nabiera w ich przypadku kwestia równego traktowania w zatrudnieniu.

Przez zasadę równego traktowania należy rozumieć brak jakichkolwiek zachowań stanowiących nierówne traktowanie. Przepisy kodeksu pracy uszczegóławiają, co należy rozumieć pod pojęciem równego traktowania w zatrudnieniu – chodzi o niedyskryminowanie w jakikolwiek sposób, bezpośrednio lub pośrednio ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, jak również ze względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Każdy pracownik ma prawo do równego traktowania w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych.

Jeżeli z jednej w wymienionych na wstępie przyczyn, a więc również z powodu niepełnosprawności:
•    danej osobie odmówiono nawiązania z nią stosunku pracy lub rozwiązano z nią stosunek pracy;
•    niekorzystnie ukształtowano wynagrodzenie za pracę lub inne warunki zatrudnienia danej osoby albo pominięto ją przy awansowaniu lub przyznawaniu innych świadczeń związanych z pracą;
•    pominięto osobę przy typowaniu do udziału w szkoleniach podnoszących kwalifikacje zawodowe
– mamy do czynienia z naruszeniem zasady równego traktowania, chyba że pracodawca udowodni, że kierował się obiektywnymi powodami (np. stan zdrowia osoby wyklucza możliwość wykonywania pracy albo wzięcia udziału w szkoleniu na określonym urządzeniu).

Jeżeli działania pracodawcy są proporcjonalne do osiągnięcia zgodnego z prawem celu różnicowania sytuacji pracownika, nie może być mowy o naruszeniu zasady równego traktowania. Chodzi tu w szczególności o działania polegające na:
•    niezatrudnianiu pracownika z jednej lub kilku wskazanych na wstępie przyczyn, jeżeli rodzaj pracy lub warunki jej wykonywania powodują, że przyczyna lub przyczyny wymienione w tym przepisie są rzeczywistym i decydującym wymaganiem zawodowym stawianym pracownikowi;
•    wypowiedzeniu pracownikowi warunków zatrudnienia w zakresie wymiaru czasu pracy, jeżeli jest to uzasadnione przyczynami niedotyczącymi pracowników, przy czym pracodawca nie może powołać się jednocześnie na jedną z przyczyn wskazanych na wstępie;
•    stosowaniu środków, które różnicują sytuację prawną pracownika, ze względu na ochronę rodzicielstwa lub niepełnosprawność;
•    stosowaniu kryterium stażu pracy przy ustalaniu warunków zatrudniania i zwalniania pracowników, zasad wynagradzania i awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, co uzasadnia odmienne traktowanie pracowników ze względu na wiek;
•    podejmowaniu przez pewien określony czas działań zmierzających do wyrównania szans wszystkich lub znacznej liczby pracowników wyróżnionych z jednej lub kilku wskazanych na wstępie przyczyn, poprzez zmniejszenie na korzyść takich pracowników faktycznych nierówności;  
•    ograniczaniu przez kościoły i inne związki wyznaniowe, a także organizacje, których etyka opiera się na religii, wyznaniu lub światopoglądzie, dostępu do zatrudnienia, ze względu na religię, wyznanie lub światopogląd, jeżeli rodzaj lub charakter wykonywania działalności przez kościoły i inne związki wyznaniowe, a także organizacje powoduje, że religia, wyznanie lub światopogląd są rzeczywistym i decydującym wymaganiem zawodowym stawianym pracownikowi, proporcjonalnym do osiągnięcia zgodnego z prawem celu zróżnicowania sytuacji tej osoby; dotyczy to również wymagania od zatrudnionych działania w dobrej wierze i lojalności wobec etyki kościoła, innego związku wyznaniowego oraz organizacji, których etyka opiera się na religii, wyznaniu lub światopoglądzie.

Z nowym rokiem na pracodawcę zostały nałożone nowe obowiązki w zakresie realizacji zasady równego traktowania w zatrudnieniu. Jest on zobowiązany do zapewnienia niezbędnych racjonalnych usprawnień nie tylko osobnie niepełnosprawnej będącej pracownikiem, ale również uczestniczącej w procesie rekrutacji lub odbywającej szkolenie, staż, przygotowanie zawodowe albo praktyki zawodowe lub absolwenckie. Przez niezbędne racjonalne usprawnienia należy rozumieć przeprowadzenie koniecznych w konkretnej sytuacji zmian lub dostosowań do szczególnych potrzeb wynikających z niepełnosprawności danej osoby. Co istotne, potrzeby te muszą być pracodawcy zgłoszone, zaś przeprowadzenie stosownych zmian i udogodnień nie może skutkować nałożeniem na pracodawcę nieproporcjonalnie wysokich obciążeń, chyba że są one w wystarczającym stopniu rekompensowane ze środków publicznych.

Osoba, wobec której pracodawca dopuścił się naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę.

Podstawa prawna:

1.    Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy – tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.
2.    Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych – tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 214, poz. 1407 z późn. zm.

Powrót


Bliżej ObywatelaBiuletynCiekawe artykułyGaleriaPokój prasowy

Newsletter

Zapisz się do naszego Newslettera

Sonda

Czy uważasz inicjatywę, jaką jest możliwość skorzystania z bezpłatnego dostępu do porad prawnych i obywatelskich za istotną?




Statystyka

Kraków
Liczba osób:1090
Liczba porad i informacji:2329

Brzesko
Liczba osób:301
Liczba porad i informacji:620

Bochnia
Liczba osób:331
Liczba porad i informacji:732

Oświęcim
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

Maków
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

www.programszwajcarski.gov.pl
www.swiss-contribution.admin.ch/poland/

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego