PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO
PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJECT SUPPORTED BY GRANT FROM SWITZERLAND THROUGH
THE SWISS CONTRIBUTION TO THE ENLARGED EUROPEAN UNION
Do druku

Prawo pracy

Sposoby rozwiązywania umów o prace


2009-07-01

    Jak stanowi  art. 30 § 1 Kodeksu Pracy umowę o pracę można rozwiązać: na mocy porozumienia stron, przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzeniai (tzw. rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem), przez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia (tzw. rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia), z upływem czasu, na który była zawarta, z dniem ukończenia pracy, dla której wykonania była zawarta.

Rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron
    

    Rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron to najkorzystniejsza forma zarówno dla pracownika jak i pracodawcy. Polega ona na zgodnym oświadczeniu woli obu stron ( toteż w przypadku braku zgody którejkolwiek ze stron rozwiązanie takiej umowy nie dojdzie do skutku). Rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron może  wystąpić z inicjatywy pracownika lub pracodawcy w ustalonym przez nich terminie (jeśli strony nie ustaliły wyraźnie terminu rozwiązania umowy, wówczas przyjmuje się, iż jest to data zawarcia porozumienia). Każda umowa o pracę bez względu na jej rodzaj czy okres obowiązywania może być rozwiązana za porozumieniem stron. Przeważnie rozwiązane umowy w tym trybie następuje poprzez złożenie pisemnej oferty przez pracownika i wyrażenie na nią zgody przez pracodawcę. Należy zaznaczyć, iż pracodawca nie ma obowiązku przyjęcia propozycji złożonej przez pracownika. W przypadku negatywnej decyzji pracodawcy na rozwiązanie umowy o pracę w drodze porozumienia stron to wówczas, aby doszło do skutecznego rozwiązania umowy o pracę, może ją pracownik wypowiedzieć lub rozwiązać bez wypowiedzenia. Podkreślić trzeba, iż rozwiązanie umowy za porozumieniem stron jest możliwe podczas urlopu wypoczynkowego pracownika, jak również z kobietą będącą w ciąży, a także z pracownikiem w wieku przedemerytalnym.


Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem
(oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia)

 

    Zgodnie z art.32 § 1 Kodeksu pracy,  każda ze stron stosunku pracy (zarówno pracownik jak i pracodawca), może rozwiązać umowę o pracę  za wypowiedzeniem zawartą na : okres próbnyii  i  czas nie określonyiii. Przepisy Kodeksu pracy wyraźnie wskazują, iż oświadczenie o rozwiązaniu umowy    o pracę za wypowiedzeniem należy zawsze dokonać na piśmie oraz prawidłowo doręczyć. Dodatkowo pracodawca ma obowiązek umieścić w oświadczeniu o wypowiedzeniu umowy o pracę pouczenie o przysługującym pracownikowi prawie wniesienia odwołania do sądu pracy. Okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na okres próbny wynosi odpowiednio: 3 dni robocze, jeżeli okres próbny nie przekracza 2 tygodni, 1 tydzień, jeżeli okres próbny jest dłuższy niż 2 tygodnie oraz 2 tygodnie, jeżeli okres próbny wynosi 3 miesiące.

Z kolei, długość okresu wypowiedzenia umowy o pracę na czas nie określony zależy od długości stażu pracy pracownika u danego pracodawcy.  I tak, zgodnie z art. 36 § 1 Kodeksu pracy, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy u danego pracodawcy, wówczas okres wypowiedzenia jego umowy wynosi 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy u danego pracodawcy, to wówczas okres wypowiedzenia wynosi 1 miesiąc. W przypadku stażu pracownika u danego pracodawcy wynoszącym co najmniej  3 lata, okres wypowiedzenia jego umowy wynosi 3 miesiące.
Zaznaczyć należy, iż w przypadku umowy o pracę na czas nieokreślony,  oświadczenie pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę winno zawierać przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie stosunku pracy.
Kodeks pracy dopuszcza również możliwość rozwiązania za wypowiedzeniem umowy o pracę zawartej na czas określony. Umożliwia to bowiem przepis art.33 Kodeksu pracy. Zgodnie z tym przepisem, przy zawieraniu umowy o pracę na czas określony, dłuższy niż 6 miesięcy, strony mogą przewidzieć dopuszczalność wcześniejszego rozwiązania tej umowy za dwutygodniowym wypowiedzeniem.

W drodze wypowiedzenia może być również rozwiązana umowa na zastępstwo. Umowa na zastępstwo została unormowana w art.25 § 1 zd. 2 Kodeksu pracy, w myśl którego jeżeli zachodzi konieczność zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy, pracodawca może w tym celu zatrudnić innego pracownika na podstawie umowy o pracę na czas określony, obejmujący czas tej nieobecności. Możliwość rozwiązania umowy o pracę na zastępstwo przewiduje art.331 Kodeksu pracy, w myśl którego okres jej wypowiedzenia wynosi 3 dni robocze.
              

Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia
(przez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia)

 

     Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzeniaiv może nastąpić w przypadku każdej umowy o pracę, jeśli zaistniały powody określone w Kodeksie pracy.  W myśl art.52 § 1 Kodeksu pracy pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w przypadku: ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych (jak, np. nietrzeźwość, kradzież mienia pracodawcy); popełnienia przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem; a także zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku. Rozwiązanie w powyższym trybie nie może nastąpić po upływie 1 miesiąca od uzyskania przez pracodawcę wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy.

Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia także z przyczyn niezawinionych przez pracownika. Uprawnienie to określa art.53 Kodeksu pracy, który wskazuje okres czasu, po upływie którego pracodawca może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia, przy braku winy pracownika. Zgodnie z tym przepisem pracodawca może rozwiązać umowę o pracę w trybie natychmiastowym, jeżeli niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby trwała : dłużej niż 3 miesiące -  w przypadku, gdy pracownik był zatrudniony u tego pracodawcy krócej niż 6 miesięcy,  lub dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia  i zasiłku, gdy pracownik był zatrudniony u tego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy lub jeżeli niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową.  W razie usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy z innych przyczyn niż choroba, pracodawca może rozwiązać umowę o pracę w powyższym trybie, jeżeli nieobecność ta trwała  dłużej niż 1 m-c. Warto zaznaczyć, iż rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia nie może nastąpić po stawieniu się pracownika do pracy w związku z ustaniem przyczyny jego nieobecności.


Ponadto należy zaznaczyć, iż pracownik również może rozwiązać umowa o pracę bez wypowiedzenia z winy pracodawcy, jeżeli zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie pracownika, a pracodawca nie przeniesie go do innej pracy w terminie wskazanym w tym orzeczeniu, a także gdy pracodawca ciężko naruszy podstawowe obowiązki względem pracownika. Istotny jest termin, w którym należy dokonać rozwiązania umowy bez wypowiedzenia. Oświadczenie należy złożyć nie później, niż w terminie 1 miesiąca od uzyskania przez pracownika wiadomości o przyczynach, które w jego ocenie są podstawą do zastosowania tego trybu.


Słowniczek :

1)  OKRES WYPOWIEDZENIA - czas, po upływie, którego ustaje stosunek pracy z mocy oświadczenia wypowiadającego umowę o pracę powodujący rozwiązanie tej umowy.

2) UMOWA O PRACĘ ZAWARTA NA OKRES PRÓBNY -  zawierana jest na okres nie dłuższy niż 3 miesiące w celu wypróbowanie pracownika przed zawarciem ostatecznej umowy o pracę.

3) UMOWA O PRACĘ ZAWARTA NA CZAS NIEOKREŚLONY - jest najkorzystniejszym rodzajem umowy o pracę dla pracownika, ponieważ stwarza najdalej idącą ochronę stosunku pracy. Umowa bezterminowa, zawierana bez oznaczenia końcowego terminu trwania stosunku pracy.  

4) ROZWIĄZYWANIE UMOWY O PRACĘ BEZ WYPOWIEDZENIA – wypowiedzenie to ma na celu natychmiastowe ustanie stosunku pracy.

 

Powrót


Bliżej ObywatelaBiuletynCiekawe artykułyGaleriaPokój prasowy

Newsletter

Zapisz się do naszego Newslettera

Sonda

Czy jest Pan/Pani zadowolony/a z udzielonej porady w Centrum?




Statystyka

Kraków
Liczba osób:1090
Liczba porad i informacji:2329

Brzesko
Liczba osób:301
Liczba porad i informacji:620

Bochnia
Liczba osób:331
Liczba porad i informacji:732

Oświęcim
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

Maków
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

www.programszwajcarski.gov.pl
www.swiss-contribution.admin.ch/poland/

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego