PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO
PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJECT SUPPORTED BY GRANT FROM SWITZERLAND THROUGH
THE SWISS CONTRIBUTION TO THE ENLARGED EUROPEAN UNION
Do druku

Prawo pracy

Uprawnienia praconików przyjmujących dziecko na wychowanie


2010-04-19

Jeszcze do niedawna poziom ochrony praw pracowniczych rodziców biologicznych i tych, którzy zdecydowali się na otoczenie opieką nie swojego dziecka nie był taki sam; tym pierwszym prawo gwarantowało dalej idącą ochronę.

Od 6 stycznia br. osoby, które przyjęły na wychowanie dziecko i wystąpiły do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka, lub które przyjęły dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza (z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem) mogą korzystać z takich samych przywilejów jak rodzice biologiczni. Gwarantują im to znowelizowane przepisy kodeksu pracy.

Wprowadzając zmiany do obowiązujących przepisów ustawodawca zrównał poziom ochrony obu grup pracowników.
Do niedawna do osób przebywających na urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego kodeks pracy nakazywał jedynie odpowiednio stosować przepisy dotyczące możliwości wykorzystania przez pracownika części urlopu macierzyńskiego w przypadku gdy:

 

  • kobieta, po 14 tygodniach takiego urlopu zdecyduje się na powrót do pracy,
  • pracownica, uprawniona do urlopu, w czasie jego trwania ze względu na stan zdrowia wymaga opieki szpitalnej co uniemożliwia jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem,
  • w trakcie trwania urlopu nastąpi zgon uprawnionej do niego pracownicy wychowującej dziecko.


Odpowiednie stosowanie tych przepisów oznacza, że jeżeli uprawnionym do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego jest pracownik, z powyższych uprawnień skorzystać może pracownica.
W przypadku korzystających z dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego odpowiednie zastosowanie znajdowały jedynie przepisy dotyczące możliwości wykorzystania części urlopu w przypadku zgonu osoby uprawnionej przebywającej na takim urlopie, jak również przepisy dotyczące sposobu udzielania dodatkowego urlopu macierzyńskiego oraz zezwalające na podjęcie w czasie trwania urlopu pracy u dotychczasowego pracodawcy.
Obecnie do osób korzystających z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego odpowiednie zastosowanie będą znajdowały dodatkowo: art. 45 § 3, art. 47, art. 50 § 5, art. 57 § 2, art. 163 § 3, art. 165 pkt 4, art. 166 pkt 4, art. 177 oraz art. 1801 § 2 k.p.
Co to oznacza dla omawianej grupy pracowników? Przebywający na wskazanych powyżej urlopach:

 

  • w przypadku niezgodnego z prawem wypowiedzenia przez pracodawcę umowy o pracę w czasie trwania urlopu otrzymają za czas pozostawania bez pracy wynagrodzenie za cały okres pozostawania bez pracy – art. 47 K.p. Podobnie będzie w przypadku przywrócenia do pracy na skutek wadliwego rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia w trakcie trwania jednego z omawianych urlopów – art. 57 § 2 k.p.;
  • w przypadku niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony lub na czas wykonywania określonej pracy w trakcie przebywania na takim urlopie, będą mogli uzyskać od sądu orzeczenie o bezskuteczności wypowiedzenia, o przywróceniu do pracy lub o odszkodowaniu. Jeżeli pracownik wnosi o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne lub o przywrócenie do pracy, sąd będzie mógł orzec o odszkodowaniu tylko w przypadku ogłoszenia przez pracodawcę upadłości lub likwidacji – art. 50 § 5 oraz art. 45 § 3 k.p.;
  • będą mieli prawo na swój wniosek do wykorzystania urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego lub dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego. Pracodawca będzie miał obowiązek uwzględnienia takiego wniosku – art. 163 § 3 k.p.;
  • będą mogli domagać się od pracodawcy przesunięcia zaplanowanego wcześniej urlopu wypoczynkowego na późniejszy okres lub udzielenia jego niewykorzystanej części w innym terminie, jeżeli jego rozpoczęcie jest niemożliwe lub jego odbywanie zostaje przerwane z powodu przejścia na omawiane urlopy. Pracodawca jest zobowiązany do uwzględnienia powyższych zmian w planie urlopów – art. 165 pkt 4 oraz art. 166 pkt 4 k.p.;
  • będą korzystać w czasie trwania tych urlopów z ochrony przed zwolnieniem z pracy na takich samych zasadach jak pracownicy przebywający na urlopach macierzyńskich – art. 177 k.p.;
  • w razie zgonu dziecka będą mieli prawo do korzystania z omawianych urlopów jeszcze przez okres 7 dni. Jeżeli jednak na wychowanie zostało przyjęte jednocześnie więcej niż jedno dziecko urlop przysługuje w wymiarze stosownym do liczby dzieci pozostałych przy życiu – art. 1801  § 2 k.p.


W przypadku dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego dopuszczone zostało dodatkowo odpowiednie stosowanie art. 180 § 61–63 k.p. W konsekwencji w sytuacji, gdy pracownik przebywający na takim urlopie ze względu na stan zdrowia wymagał będzie opieki szpitalnej, co uniemożliwi mu sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem, drugi z opiekunów dziecka będący pracownikiem będzie mógł przez ten czas korzystać z urlopu. Łączny wymiar dodatkowego urlopu nie może jednak w 2010 r. przekroczyć wymiaru określonego w art. 12 ust. 2 i 3 ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw.

Nowelizacja rozszerzyła również krąg podmiotów objętych ochroną z art. 1833 k.p. Dotychczas przepis ten stanowił, że pracodawca jest zobowiązany do dopuszczenia powracającego z urlopu macierzyńskiego lub urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego pracownika do pracy na dotychczasowym stanowisku, a jeżeli nie jest to możliwe, na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przed rozpoczęciem urlopu lub na innym stanowisku odpowiadającym jego kwalifikacjom zawodowym, za wynagrodzeniem za pracę, jakie otrzymywałby, gdyby nie korzystał z urlopu. Obecnie gwarancja zatrudnienia dotyczy również pracowników powracających z dodatkowych urlopów czy to macierzyńskich czy na warunkach urlopu macierzyńskiego.


Podstawa prawna:

  1. 1.    Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy – tekst jedn. Dz. U. 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.
  2. 2.    Ustawa z dnia 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy – Dz. U. Nr 219, poz. 1704.
  3. 3.    Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw – Dz. U. Nr 237, poz. 1654.
     

Powrót


Bliżej ObywatelaBiuletynCiekawe artykułyGaleriaPokój prasowy

Newsletter

Zapisz się do naszego Newslettera

Sonda

Czy jest Pan/Pani zadowolony/a z udzielonej porady w Centrum?




Statystyka

Kraków
Liczba osób:1090
Liczba porad i informacji:2329

Brzesko
Liczba osób:301
Liczba porad i informacji:620

Bochnia
Liczba osób:331
Liczba porad i informacji:732

Oświęcim
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

Maków
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

www.programszwajcarski.gov.pl
www.swiss-contribution.admin.ch/poland/

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego