PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO
PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJECT SUPPORTED BY GRANT FROM SWITZERLAND THROUGH
THE SWISS CONTRIBUTION TO THE ENLARGED EUROPEAN UNION
Do druku

Prawo pracy

Uprawnienia pracowników i pracodawców


2010-07-16

 

W dniu 9 lipca br. weszła w życie ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi z maja i czerwca 2010 r. Przyznaje ona szczególne uprawnienia zarówno pracownikom, jak i pracodawcom.
 
Przepisy ustawy stosuje się w sprawach związanych z usuwaniem skutków powodzi z maja i czerwca br. Znajdują one zastosowanie również w sprawach związanych z osunięciami ziemi wywołanymi opadami, które miały miejsce w tym okresie. Terytorialny zakres stosowania ustawy określa załącznik nr 2 do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2009 r. w sprawie gmin i miejscowości, w których stosuje się szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu. W stanie prawnym na dzień 15 lipca 2010 r. rozporządzenie to określało jednak jedynie gminy i miejscowości, które ucierpiały w maju.
Najistotniejsze postanowienia w zakresie prawa pracy dotyczą prawa pracownika do wynagrodzenia za czas usprawiedliwionej nieobecności w pracy, możliwości uzyskania przez pracodawcę wsparcia z FP oraz możliwości zaciągnięcia przez pracodawcę nieoprocentowanej pożyczki z FGŚP.
Zgodnie ustawą faktyczna niemożność świadczenia pracy w związku z powodzią stanowi podstawę usprawiedliwienia nieobecności pracownika w pracy (art. 8 ust. 1 ustawy). Za czas takiej usprawiedliwionej nieobecności pracownikowi przysługuje prawo do odpowiedniej części minimalnego wynagrodzenia za pracę, przez okres nie dłuższy niż 10 dni roboczych wynikających z rozkładu czasu pracy pracownika (art. 8 ust. 2 ustawy). Na dzień dzisiejszy minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 1317 zł. Tak ustalone wynagrodzenie wypłaca pracodawca.
Jeżeli na skutek powodzi utracone zostały dokumenty niezbędne do ustalenia prawa do pobierania świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych (czyli np. zasiłku chorobowego, macierzyńskiego czy opiekuńczego) lub niezbędne do ustalenia ich wysokości, udokumentowanie tego uprawnienia będzie dopuszczalne na podstawie wszelkich dokumentów umożliwiających ustalenie okresów zatrudnienia (ubezpieczenia) oraz czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby, macierzyństwa lub sprawowania opieki. W przypadku ustalania prawa do pobierania świadczenia dopuszczalne będą również zeznania świadków.
Rozwiązaniem sprzyjającym interesom pracodawcy jest z kolei możliwość powierzenia pracownikowi wykonywania pracy innego rodzaju niż wynikający z nawiązanego stosunku pracy, jeżeli jest to konieczne w związku z usuwaniem skutków powodzi u tego pracodawcy (art. 8 ust. 5 ustawy). Zapis ten umożliwia niestosowanie przepisów kodeksu pracy o dokonaniu wypowiedzenia zmieniającego w zakresie warunków pracy (art. 42 k.p.). Pracownik zachowuje wówczas prawo do dotychczasowego wynagrodzenia, obliczonego według zasad obowiązujących przy obliczaniu wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego.
Należy zwrócić uwagę na dwa przepisy określające czasowy oraz podmiotowy zakres stosowania wskazanych rozwiązań. Po pierwsze, przepisy art. 8 ust. 1–5 ustawy stosuje się także do przypadków usuwania skutków powodzi i związanej z nią niemożności świadczenia pracy przez pracownika, zaistniałych przed dniem wejścia w życie ustawy (art. 8 ust. 6 ustawy). Po drugie, przepisy te stosuje się odpowiednio do osób wykonujących pracę na podstawie stosunku służbowego.
Ustawa przewiduje również, że pracodawca, którego zakład został zniszczony na skutek powodzi, może w trybie określonym dla prac interwencyjnych uzyskać od starosty, przez okres 12 miesięcy, zwrot kosztów na wynagrodzenia, nagrody oraz składki na ubezpieczenie społeczne zatrudnianych pracowników (art. 21 ust. 1 ustawy). Udzielając wparcia, starosta bierze pod uwagę zakres i skalę zniszczeń spowodowanych powodzią oraz możliwości utrzymania przez pracodawcę miejsc pracy. W wymiarze miesięcznym zwrot kosztów nie może przekroczyć iloczynu dwukrotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę i liczby zatrudnionych pracowników, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Pracodawca jest jednak związany obowiązkiem utrzymania poziomu zatrudnienia z dnia podpisania umowy o refundację.
Nowe przepisy wprowadzają jeszcze jedno rozwiązanie korzystne dla pracodawców, których działalność doznała uszczerbku wskutek powodzi. Mogą z niego skorzystać pracodawcy, którzy w jej wyniku przejściowo zaprzestali prowadzenia działalności gospodarczej lub istotnie ograniczyli jej prowadzenie. Jeśli brakuje im środków na wypłatę pracownikom wynagrodzenia przysługującego za:
1) czas uprawiedliwionej nieobecności w pracy w związku z powodzią,
2) czas niewykonywania pracy, jeżeli pracownik był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy, które zostały bezpośrednio spowodowane powodzią,
3) wykonaną pracę, polegającą na ochronie zakładu pracy przed powodzią lub na usuwaniu skutków powodzi, mającą na celu utrzymanie lub przywrócenie prowadzenia przez pracodawcę działalności gospodarczej
– mogą złożyć kierownikowi właściwego Biura Terenowego FGŚP wniosek o udzielenie nieoprocentowanej pożyczki z FGŚP (art. 23 ust. 1 ustawy).
Szczegółowe zasady udzielania i rozliczania pożyczki określają dalsze przepisy (art. 23 ust. 1–9 ustawy). W szczególności należy zwrócić uwagę na możliwość ubiegania się o umorzenie pożyczki w całości lub w części.
 
Podstawa prawna:
  1. Ustawa z dnia 24 czerwca 2010 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi z maja i czerwca 2010 r. – Dz. U. Nr 123, poz. 835.
  2. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy – tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.
  3. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2009 r. w sprawie gmin i miejscowości, w których stosuje się szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu – Dz. U. Nr 193, poz. 1492.

 

Powrót


Bliżej ObywatelaBiuletynCiekawe artykułyGaleriaPokój prasowy

Newsletter

Zapisz się do naszego Newslettera

Sonda

Czy jest Pan/Pani zadowolony/a z udzielonej porady w Centrum?




Statystyka

Kraków
Liczba osób:1090
Liczba porad i informacji:2329

Brzesko
Liczba osób:301
Liczba porad i informacji:620

Bochnia
Liczba osób:331
Liczba porad i informacji:732

Oświęcim
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

Maków
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

www.programszwajcarski.gov.pl
www.swiss-contribution.admin.ch/poland/

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego