PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO
PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJECT SUPPORTED BY GRANT FROM SWITZERLAND THROUGH
THE SWISS CONTRIBUTION TO THE ENLARGED EUROPEAN UNION
Do druku

Prawo pracy

Zasady wypowiadania umów o pracę


2012-02-13

Każda umowa o pracę może być w każdym czasie rozwiązana za porozumieniem stron (tzn. pracownika i pracodawcy). Jednak nie każdą umowę można wypowiedzieć przez złożenie drugiej stronie stosownego oświadczenia. Możliwość i ewentualny termin wypowiedzenia umowy o pracę zależy przede wszystkim od jej rodzaju, a czasem również od okresu, na jaki została zawarta lub od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy.

 

Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem oznacza zakończenie zatrudnienia na skutek złożenia przez jedną ze stron oświadczenia o woli zakończenia współpracy po upływie określonego czasu. Oświadczenie każdej ze stron o wypowiedzeniu umowy o pracę powinno mieć formę pisemną.

 

Możliwość wypowiedzenia została przewidziana zasadniczo dla trzech rodzajów umów: umowy zawartej na okres próbny, umowy zawartej na zastępstwo oraz umowy zawartej na czas nieokreślony. Nie wyklucza się również możliwości wypowiedzenia zwykłych umów zawartych na czas określony.

 

Umowa o pracę na czas określony, na czas wykonania określonej pracy, na czas nieokreślony oraz na zastępstwo może być poprzedzona umową zawartą na okres próbny (nie dłuższy niż 3 miesiące). Istotą takiej umowy jest poznanie się stron, rozeznanie czy współpraca jest satysfakcjonująca i możliwa. Dlatego pomimo dość krótkiego czasu, na jaki jest ona zawierana, ustawodawca przewidział możliwość jej wypowiedzenia. Okres wypowiedzenia zależy od tego na jak długo umowa została zawarta:

·         przy okresie próby wynoszącym do 2 tygodni, okres wypowiedzenia wynosi 3 dni robocze - oznacza to, że co do zasady do okresu wypowiedzenia nie wlicza się dni ustawowo wolnych od pracy, czyli niedziel i świąt;

·         przy okresie próby dłuższym niż 2 tygodnie, okres wypowiedzenia wynosi 1 tydzień;

·         przy okresie próby wynoszącym 3 miesiące, okres wypowiedzenia wynosi 2 tygodnie.

 

Umowy na zastępstwo zawierane są na czas usprawiedliwionej nieobecności w pracy innego pracownika, gdy konieczne jego zastąpienie. Umowę taką zawiera się na czas absencji, jednak nie zawsze można precyzyjnie określić jak długo zastępowany pracownik nie będzie mógł wrócić do pracy. Zgłoszenie gotowości powrotu może powodować konieczność szybkiego rozwiązania umowy z zastępującym pracownikiem, dlatego dla tego typu umów przewidziano krótki, bo liczący tylko 3 dni robocze okres wypowiedzenia (bez względu na to, jak długo osoba świadczyła pracę na podstawie umowy na zastępstwo). Zawierając taką umowę pracownik musi się więc liczyć z tym, że w każdej chwili zastępowany może zgłosić chęć powrotu na swoje stanowisko.

 

Okres wypowiedzenia umowy zawartej na czas nieokreślony zależy od tego jak długo pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy:

·         jeżeli zatrudnienie trwało krócej niż 6 miesięcy, okres wypowiedzenia wynosi 2 tygodnie;

·         jeżeli zatrudnienie trwało co najmniej 6 miesięcy, jednak krócej niż 3 lata, okres wypowiedzenia wynosi 1 miesiąc;

·         przy zatrudnieniu trwającym minimum 3 lata okres wypowiedzenia wynosi 3 miesiące.

 

Ponieważ w przypadku umów zawieranych na czas nieokreślony okresy wypowiedzenia są dość długie ustawodawca przewidział możliwość uzgodnienia przez strony wcześniejszego terminu rozwiązania umowy. Mogą tego jednak dokonać wyłącznie po złożeniu oświadczenia o wypowiedzeniu, wykluczone jest wcześniejsze dokonywanie takich ustaleń (np. w umowie o pracę, czy też w aneksie do takiej umowy, w regulaminie pracy czy w układzie zbiorowym).

 

Co do zasady umowy zawierane na czas określony nie mogą być wypowiadane, z założenia bowiem powinny trwać przez okres, na jaki zostały zawarte. Jednak w przypadku gdy, taka umowa o pracę miałaby łączyć strony dłużej niż przez 6 miesięcy, strony mogą (ale nie muszą) przewidzieć możliwość jej rozwiązania. Bez względu na to czy umowa jest zawarta na 6 miesięcy i 1 dzień, na rok, czy na 4 lata, okres wypowiedzenia zawsze wynosił będzie 2 tygodnie.

 

Strony nie mają możliwości ustalenia pomiędzy sobą innych okresów wypowiedzenia - przepisy prawa pracy nie dają im w tym zakresie żadnej swobody. Wszelkie odmienne postanowienia (np. skracające czy też wydłużające okres wypowiedzenia lub sposób jego obliczania) uznane będą za mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy i za nieważne z mocy prawa, i co za tym idzie w konsekwencji zastąpione zostaną stosownymi regulacjami z kodeksu pracy.

 

Ustalając datę, z którą nastąpi rozwiązanie umowy o pracę należy pamiętać o zasadach obowiązujących przy wypowiadaniu umów. Okres wypowiedzenia umowy o pracę obejmujący tydzień lub miesiąc albo ich wielokrotność kończy się odpowiednio w sobotę lub w ostatnim dniu miesiąca. Jeżeli więc oświadczenie o wypowiedzeniu umowy zawartej na okres próbny wynoszący 2 miesiące zostanie przedłożone drugiej stronie w poniedziałek, faktycznie rozwiązanie umowy nastąpi nie po 7, ale po 11 dniach (musi upłynąć bowiem pełny tydzień, a rozwiązanie może nastąpić tylko w sobotę; w przypadku wypowiedzenia dokonanego w poniedziałek, do najbliższej soboty zostaje tylko 5 dni, tak więc umowa zostanie rozwiązana dopiero w kolejną sobotę). Z kolei w przypadku wypowiedzenia w dniu 2 stycznia umowy zawartej na czas nieokreślony, przy stażu zatrudnienia u danego pracodawcy przekraczającym 3 lata, rozwiązanie umowy nastąpi dopiero 30 kwietnia (styczeń nie będzie w tym wypadku wliczany do okresu wypowiedzenia, gdyż nie jest „pełnym” miesiącem).  

 

Na koniec warto wspomnieć jeszcze o tym, że pracodawca dokonując wypowiedzenia umowy o pracę na czas nieokreślony ma obowiązek wskazać w swym oświadczeniu przyczyny uzasadniające wypowiedzenie. W przypadku pozostałych umów (na okres próbny, na zastępstwo, na czas określony) podanie przyczyn wypowiedzenia nie jest konieczne (co nie znaczy, że w niektórych okolicznościach motywy takiego działania nie będą badane, np. przez sąd). Pracownik nie musi wcale wskazywać powodów swojej decyzji - w tym wypadku liczy się wyłącznie wola rozwiązania umowy.

Uchybienia pracodawcy w powyższym zakresie mogą skutkować - w przypadku odwołania się pracownika do sądu pracy - uznaniem wypowiedzenia za nieuzasadnione lub za naruszające przepisy o wypowiadaniu umów o pracę i w konsekwencji prowadzić do wydania orzeczenia o jego bezskuteczności, o przywróceniu pracownika do pracy lub o odszkodowaniu.

 

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.

Powrót


Bliżej ObywatelaBiuletynCiekawe artykułyGaleriaPokój prasowy

Newsletter

Zapisz się do naszego Newslettera

Sonda

Czy jest Pan/Pani zadowolony/a z udzielonej porady w Centrum?




Statystyka

Kraków
Liczba osób:1090
Liczba porad i informacji:2329

Brzesko
Liczba osób:301
Liczba porad i informacji:620

Bochnia
Liczba osób:331
Liczba porad i informacji:732

Oświęcim
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

Maków
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

www.programszwajcarski.gov.pl
www.swiss-contribution.admin.ch/poland/

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego