PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO
PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJECT SUPPORTED BY GRANT FROM SWITZERLAND THROUGH
THE SWISS CONTRIBUTION TO THE ENLARGED EUROPEAN UNION
Do druku

Prawo pracy

Zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracowników


2009-11-01

    Procedurę zwolnień zwanych potocznie zwolnieniami grupowymi reguluje ustawa  z 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. Nr 90, poz. 844 ze zm., tzw. ustawa o zwolnieniach grupowych). Obejmuje ona zarówno zwolnienia zbiorowe jak i indywidualne.

Przepisy ustawy ograniczają ochronę przed wypowiedzeniem umowy o pracę, ułatwiając dopasowanie zatrudnienia do potrzeb i możliwości pracodawcy. Ustawa umożliwia rozwiązanie w krótkim czasie umów o pracę z większą liczbą pracowników, w przypadku reorganizacji zakładu pracy oraz związanej z nią likwidacji części stanowisk.  Przedmiotowa ustawa, w przeciwieństwie do ogólnych przepisów kodeksu pracy, daje prawo do zwolnienia pracowników nawet wtedy, gdy brak ku temu przesłanek leżących po stronie pracowników.  Przepisy ustawy przewidują określoną procedurę konsultacyjną i przyznają pracownikom zwalnianym szereg uprawnień, zwłaszcza prawo do odprawy czy też prawo powrotu do pracy w przypadku pracowników zwalnianych grupowo. 

Ustawę stosuje się do pracodawców, którzy zatrudniają co najmniej 20 pracowników. Pracodawcy zatrudniający mniej niż 20 pracowników mogą dokonywać zwolnień na zasadach ogólnych. Ustawa ma zastosowanie do pracowników zatrudnianych na podstawie umowy, powołania i wyboru (nie dotyczy mianowania). Ustawa ma zastosowanie gdy zwolnienia następują z przyczyn niedotyczących pracowników, co z reguły obejmuje przyczyny dotyczące pracodawcy.

Pojęcie i tryb zwolnienia grupowego. Zwolnienia uważane są za grupowe, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 20 pracowników, rozwiązuje stosunki pracy w okresie nieprzekraczającym 30 dni, a procedura ta obejmuje co najmniej:

 10 pracowników - przy zatrudnieniu mniejszym niż 100 pracowników;

 10 procent pracowników - przy zatrudnieniu co najmniej 100, jednak mniej niż 300 pracowników albo;

 30 pracowników - przy zatrudnieniu co najmniej 300 pracowników.

Powyższe liczby obejmują także porozumienia stron, jeśli na tej podstawie zwalnia się co najmniej 5 pracowników.


Procedura zwolnienia grupowego obejmuje cztery główne etapy:

 1)Zawiadomienie działających u pracodawcy zakładowych organizacji związkowych. Pracodawca przekazuje im na piśmie wyjaśnienia dotyczące przyczyn zwolnień, liczby osób, które są nimi objęte oraz okresu zwolnień, kryteriów doboru i kolejności zwolnień. Powinien także poinformować o dodatkowych uprawnieniach pracowniczych związanych ze zwolnieniami (świadczenia pieniężne czy przekwalifikowanie).

 2)Zawarcie ze związkami zawodowymi porozumienia albo w razie niemożności zawarcia porozumienia wydanie przez pracodawcę regulaminu zwolnień. Powinno być ono zawarte nie później niż 20 dni od przekazania wymienionych informacji.

 3)Zawiadomienie powiatowego urzędu pracy. Zakres informacji przekazywanych urzędowi jest taki sam jak w przypadku związków zawodowych, z tą różnicą, że nie obejmuje on sposobu ustalania wysokości świadczeń pieniężnych przysługujących pracownikom.

 4)Dokonywanie wypowiedzeń, jednakże rozwiązanie stosunku pracy może nastąpić nie wcześniej niż po upływie 30 dni od daty zawiadomienia urzędu pracy.

 Powyższa procedura nie ma zastosowania do indywidualnych zwolnień pracowników z przyczyn ich niedotyczących, w sytuacji gdy liczba zwalnianych pracowników jest mniejsza od zwolnienia grupowego.



Prawo do odprawy


Pracownikom zwalnianym na podstawie ustawy  o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników  przysługuje prawo do odprawy. Przysługuje ona pracownikom zwolnionym z przyczyn ich niedotyczących, na podstawie wypowiedzenia lub porozumienia stron, w ramach zwolnień grupowych lub indywidualnych. Jej wysokość uzależniona jest od tzw. zakładowego stażu pracy.


Pracownikowi, w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości:

 1) jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy  krócej niż 2 lata;

 2)  dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy od 2 do 8 lat;

 3)  trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy ponad 8 lat.


Odprawę pieniężną ustala się według zasad obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy. Jej wysokość nie może przekraczać kwoty 15-krotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w dniu rozwiązania stosunku pracy.  Prawo do odprawy jest bezwarunkowe. Nie pozbawia go np. ponowne zatrudnienie u danego pracodawcy, podjecie działalności gospodarczej czy nabycie prawa do emerytury lub renty.

 

Ponowne zatrudnienie

 

W razie ponownego zatrudniania pracowników w tej samej grupie zawodowej pracodawca powinien zatrudnić pracownika, z którym rozwiązał stosunek pracy w ramach grupowego zwolnienia. Pracownik musi jednak zgłosić zamiar podjęcia zatrudnienia u tego pracodawcy w ciągu roku od dnia rozwiązania z nim stosunku pracy, a zatrudnienie powinno nastąpić w ciągu 15 miesięcy od tego dnia. Pracownikowi służy roszczenie o nawiązanie stosunku pracy, gdy zakład pracy nie chce wywiązać się z tego obowiązku.

 

Podstawa prawna:

Ustawa z 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. Nr 90, poz. 844 ze zm.)

Powrót


Bliżej ObywatelaBiuletynCiekawe artykułyGaleriaPokój prasowy

Newsletter

Zapisz się do naszego Newslettera

Sonda

Czy jest Pan/Pani zadowolony/a z udzielonej porady w Centrum?




Statystyka

Kraków
Liczba osób:1090
Liczba porad i informacji:2329

Brzesko
Liczba osób:301
Liczba porad i informacji:620

Bochnia
Liczba osób:331
Liczba porad i informacji:732

Oświęcim
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

Maków
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

www.programszwajcarski.gov.pl
www.swiss-contribution.admin.ch/poland/

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego