PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO
PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJECT SUPPORTED BY GRANT FROM SWITZERLAND THROUGH
THE SWISS CONTRIBUTION TO THE ENLARGED EUROPEAN UNION
Do druku

Co może kontroler biletów

2013-08-29

 Gdy jakiś czas temu jechałem autobusem komunikacji miejskiej, podeszli do mnie trzej panowie i oświadczyli, że są kontrolerami biletów. Niestety, okazało się, że tego dnia zapomniałem wziąć ze sobą bilet miesięczny. Panowie poprosili o jakiś dowód tożsamości, na podstawie którego chcieli spisać mandat. Dałem im moją legitymację studencką, odmówiłem jednak zapłaty kary, ponieważ moim zdaniem jej nałożenie nie było słuszne. Kontrolerzy oświadczyli, że w takim razie zabierają mi moją legitymację, a następnie wysiedli z autobusu. Nie wręczyli mi przy tym żadnego mandatu, nie poinformowali mnie też, gdzie mogę zgłosić się po zabrany dokument. Czy kontrolerzy mogli tak postąpić? 

 
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że osoby upoważnione przez przewoźnika do kontrolowania dokumentów przewozu osób i bagaży (w tym do kontroli biletów) przed przystąpieniem do przeprowadzania czynności kontrolnych mają obowiązek wylegitymowania się. Przepisy wymagają wręcz, aby stosowny identyfikator (zawierający m.in. nazwę przewoźnika lub organizatora transportu, numer identyfikacyjny oraz zdjęcie kontrolującego) był umieszczony w widocznym miejscu. Jeżeli zatem osoby przeprowadzające kontrolę nie okażą stosownego dokumentu, kontrolowany ma prawo odmówić jakiejkolwiek współpracy.
 
Po drugie, w razie stwierdzenia braku odpowiedniego dokumentu przewozu (czyli np. biletu lub karty miesięcznej) kontroler może postąpić w dwojaki sposób: ma prawo od razu pobrać właściwą należność za przewóz i opłatę dodatkową albo wystawić wezwanie do zapłaty (w tym drugim przypadku osoba ma 7 dni na uregulowanie należności). Jeżeli więc pasażer odmawia uiszczenia na miejscu opłaty za przewóz oraz kary, kontroler powinien wystawić i wręczyć mu wezwanie do zapłaty. 
 
Z powyższego wynikają dwa uprawnienia kontrolowanego:
może on zapłacić karę od razu (w takim wypadku przewoźnik lub organizator transportu przewiduje bardzo często obniżoną opłatę dodatkową);
ma prawo odmówić natychmiastowej zapłaty i przyjąć wezwanie do zapłaty.
 
Należy również podkreślić, że kontrolowany, który posiada bilet miesięczny lub inny dokument uprawniający do korzystania z publicznego transportu zbiorowego bez każdorazowego kasowania biletów (w tym również dokument uprawniający do bezpłatnych lub ulgowych przejazdów), ale nie ma go przy sobie w momencie kontroli, aby uchylić się od płacenia kary, musi w ciągu 7 dni od dnia przewozu przedstawić stosowny dokument przewoźnikowi (organizatorowi transportu). W takim przypadku w zależności od tego, czy należność za przejazd i kara zostały zapłacone od razu czy też kontroler wystawił wezwanie do zapłaty, pobrane kwoty są zwracane albo umarzane (nie trzeba ich płacić).  
 
Poza tym kontroler ma prawo:
żądać okazania dokumentu umożliwiającego stwierdzenie tożsamości podróżnego, jeżeli ten odmawia zapłacenia należności;
ująć podróżnego i niezwłocznie oddać go w ręce Policji lub innych organów porządkowych, które mają prawo zatrzymania podróżnego i podjęcia czynności zmierzających do ustalenia jego tożsamości, jeżeli kontrolowany odmawia dokonania zapłaty i okazania dokumentu tożsamości;
w razie uzasadnionego podejrzenia, że dokument przewozu albo dokument uprawniający do przejazdu bezpłatnego lub ulgowego jest podrobiony lub przerobiony  zatrzymać dokument za pokwitowaniem oraz przesłać go prokuratorowi lub Policji, z powiadomieniem wystawcy dokumentu.
 
Tak więc kontroler może jedynie żądać okazania dokumentu umożliwiającego stwierdzenie tożsamości, i to wyłącznie w razie odmowy zapłacenia należności (nie ma zatem w żadnym wypadku prawa do jego zatrzymywania).  
 
Przepisy zezwalają kontrolerom wyłącznie na zatrzymanie dokumentu przewozu albo dokumentu uprawniającego do przejazdu bezpłatnego lub ulgowego, jeżeli istnieje uzasadnione podejrzenie, że dokument taki jest podrobiony lub przerobiony. W takim wypadku konieczne jest wystawienie osobie, której dokument został zatrzymany, stosownego pokwitowania. 
 
Jeżeli zatem w omawianym przypadku nie było wątpliwości co do autentyczności legitymacji studenckiej, kontrolerzy nie mieli prawa jej zatrzymywać. Co więcej, jeżeli doszło już do konfiskaty dokumentu, należało niezwłocznie wystawić stosowne pokwitowanie. Z zamieszczonego w pytaniu opisu stanu faktycznego wynika, że postępowanie kontrolerów było bezprawne. 
 
Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe - tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1173 z późn. zm.
 

Powrót


Bliżej ObywatelaBiuletynCiekawe artykułyGaleriaPokój prasowy

Newsletter

Zapisz się do naszego Newslettera

Sonda

Czy jest Pan/Pani zadowolony/a z udzielonej porady w Centrum?




Statystyka

Kraków
Liczba osób:1090
Liczba porad i informacji:2329

Brzesko
Liczba osób:301
Liczba porad i informacji:620

Bochnia
Liczba osób:331
Liczba porad i informacji:732

Oświęcim
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

Maków
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

www.programszwajcarski.gov.pl
www.swiss-contribution.admin.ch/poland/

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego