PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO
PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJECT SUPPORTED BY GRANT FROM SWITZERLAND THROUGH
THE SWISS CONTRIBUTION TO THE ENLARGED EUROPEAN UNION
Do druku

Dostęp do dokumentacji medycznej po śmierci pacjenta

2013-04-17

Ostatnio chciałam przeglądnąć w szpitalu dokumentację medyczną mojej zmarłej siostry. Personel poinformował mnie jednak, że nie ma takiej możliwości, ponieważ siostra przed śmiercią nie wyraziła zgody na udostępnianie dokumentacji innym osobom. Siostra nie mogła jednak udzielić takiej zgody, gdyż zmarła nagle. Jakie są zasady udostępniania dokumentacji medycznej pacjentów?

Kwestie udostępniania dokumentacji medycznej są dokładnie uregulowane przez przepisy. Niestety przyjęte rozwiązania, które mają za zadanie ochronę danych osobowych pacjenta, nie zawsze „ułatwiają” życie jego bliskim.

Zgodnie z przepisami prawo do dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej stanu zdrowia oraz udzielonych świadczeń ma sam pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy (czyli jeden z rodziców małoletniego dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską lub opiekun prawny ustanowiony przez sąd opiekuńczy; w tym ostatnim przypadku opiekun musi się legitymować stosownym postanowieniem sądu). Ani pacjent, ani przedstawiciel ustawowy nie potrzebuje niczyjej zgody na wgląd do dokumentacji.

Taką zgodę musi jednak posiadać każda inna osoba, która chce dokumentację przejrzeć lub skopiować, i to bez względu na to czy jest spokrewniona z pacjentem czy nie.

Stosownego upoważnienia może udzielić wyłącznie pacjent. Przepisy nie wskazują przy tym czy zgoda (lub jej brak  pacjent ma bowiem również prawo zakazać dostępu do informacji osobom trzecim) ma być wyrażona w formie pisemnej, czy też wystarczająca jest zgoda ustna. Wydaje się jednak, że zgoda udzielona na piśmie jest wygodniejsza, bowiem jej udzielenie nie pozostawia wątpliwości i każdy z personelu danego podmiotu wykonującego działalność leczniczą może sprawdzić czy i kto jest uprawniony do przeglądania dokumentacji medycznej.

W praktyce przy przyjmowaniu do szpitala czy innego zakładu opieki zdrowotnej prosi się pacjenta o wypełnienie stosownego formularza obejmującego zgodę na udostępnianie dokumentacji medycznej wskazanym przez niego osobom.

Upoważnioną do przeglądania dokumentacji medycznej może zostać każda wybrana przez pacjenta osoba, nie tylko jej krewny czy powinowaty. Może to być zatem sąsiad, znajomy czy partner życiowy.

Po śmierci pacjenta prawo do wglądu w dokumentację medyczną ma osoba upoważniona przez pacjenta za życia.

Problem z dostępem do dokumentacji pojawia się jednak w przypadku, gdy śmierć osoby następuje nagle, tzn. np. bez wcześniejszej hospitalizacji. W takim wypadku najczęściej osoby zainteresowane dostępem do dokumentacji medycznej nie dysponują stosowną zgodą, bowiem pacjent najzwyczajniej nie zdążył jej udzielić. Niestety w obecnym stanie prawnym nie ma możliwości, aby w takiej sytuacji dokumentacja została wydana osobie trzeciej. Bez znaczenia jest przy tym czy osoba ubiegająca się o wgląd do dokumentacji jest małżonkiem zmarłego, rodzicem, dzieckiem, czy spadkobiercą.  Dokumentacja może być bowiem przeglądana wyłącznie przez osoby upoważnione.

W ostatnim czasie problem ten był rozważany przez sąd wojewódzki w Warszawie, który wydał wyrok odbiegający od przyjętej dotychczas linii orzeczniczej. W rozpatrywanej sprawie pacjent trafił nieprzytomny do szpitala. Z racji swojego stanu nie miał możliwości podpisania upoważnienia do dostępu do dokumentacji medycznej. Po jego śmierci najbliższa rodzina wystąpiła do szpitala o udostępnienie takiej dokumentacji. Szpital odmówił jednak powołując się na brak stosownej zgody. Rodzina przedstawiła zatem zgodę pacjenta na udostępnienie dokumentacji medycznej wystawioną w przychodni u lekarza rodzinnego. Szpital nie uznał jednak tego dokumentu za wystarczający. Inaczej uważał sąd wojewódzki, który zawyrokował, że zgoda pacjenta na udostępnienie dokumentacji medycznej, zalegająca w aktach w przychodni, jest wystarczającą podstawą do udostępnienia dokumentacji medycznej również przez szpital.

Należy podkreślić, że wielu ekspertów nie zgadza się z wydanym przez sąd wyrokiem, podkreślając, że zgoda pacjenta w niniejszej sprawie dotyczyła wyłącznie dokumentacji zgromadzonej w konkretnej przychodni, nie zaś całej dokumentacji medycznej, jaką pacjent zgromadził w różnych placówkach medycznych. Aby osoba mogła mieć dostęp do całej dokumentacji medycznej danego pacjenta (czyli zgromadzonej we wszystkich możliwych podmiotach świadczących działalność leczniczą), musi  zdaniem ekspertów  dysponować upoważnieniem ogólnym, a nie szczególnym (tak jak w opisanym powyżej przypadku).

Mając na uwadze omówione powyżej regulacje oraz problemy i wątpliwości z nimi związane, warto zastanowić się, czy nie byłoby dobrze zawczasu uzyskać stosowne upoważnienie ogólne od osób nam bliskich, aby w przypadku nagłej śmierci mieć możliwość pozyskania stosownych informacji o pacjencie.

Dokumentacja medyczna może być udostępniana:
• do wglądu, w tym także do baz danych w zakresie ochrony zdrowia, w siedzibie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych,
• poprzez sporządzenie jej wyciągów, odpisów lub kopii  w takim wypadku podmiot udostępniający może pobierać opłatę,
• poprzez wydanie oryginału za pokwitowaniem odbioru i z zastrzeżeniem zwrotu po wykorzystaniu, jeżeli uprawniony organ lub podmiot żąda udostępnienia oryginałów tej dokumentacji.

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta  tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 159 z późn. zm.
 

Powrót


Bliżej ObywatelaBiuletynCiekawe artykułyGaleriaPokój prasowy

Newsletter

Zapisz się do naszego Newslettera

Sonda

Czy jest Pan/Pani zadowolony/a z udzielonej porady w Centrum?




Statystyka

Kraków
Liczba osób:1090
Liczba porad i informacji:2329

Brzesko
Liczba osób:301
Liczba porad i informacji:620

Bochnia
Liczba osób:331
Liczba porad i informacji:732

Oświęcim
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

Maków
Liczba osób:1
Liczba porad i informacji:1

www.programszwajcarski.gov.pl
www.swiss-contribution.admin.ch/poland/

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego